Informacja: Dziurawiec jest pożytkiem pyłkowym, a nie nektarowym. Przy ocenie jego wartości dla pasieki znaczenie ma wielkość i zwartość stanowiska, ponieważ pojedyncze rośliny rozproszone wśród innych gatunków są dla rodzin mało odczuwalnym źródłem pyłku. Kwitnące ziele zawiera hiperycynę. Zjadanie większych ilości przez zwierzęta gospodarskie, zwłaszcza o jasnej skórze lub sierści, może sprzyjać fotouczuleniu i zmianom skórnym po ekspozycji na silne światło.
Charakterystyka
Dziurawiec zwyczajny, nazywany także zielem świętojańskim, jest rodzimą byliną osiągającą zwykle 30–80 cm, a niekiedy do 1 m wysokości. Wytwarza wzniesione, silnie rozgałęzione w górnej części pędy; łodyga ma dwie wyraźne podłużne listewki. Naprzeciwległe, siedzące liście są eliptyczne lub lancetowate i oglądane pod światło wyglądają na podziurkowane przez liczne przeświecające zbiorniki olejkowe. Złocistożółte, pięciopłatkowe kwiaty, często z ciemnymi punktami na płatkach, tworzą gęste baldachogrona. Liczne pręciki są skupione w wiązki, a owocem jest torebka z drobnymi, ciemnobrunatnymi nasionami.
Siedlisko
Jest gatunkiem rodzimym i pospolitym w Polsce. Rośnie przede wszystkim w miejscach ciepłych i słonecznych: na suchych łąkach, pastwiskach, murawach, miedzach, skarpach, przydrożach, obrzeżach pól, w zaroślach oraz w prześwietlonych lasach. Dobrze znosi mniej zasobne podłoża, lecz najbujniej rozwija się na glebach przepuszczalnych i dostatecznie wilgotnych, bez długotrwałych zastoin wody. Bywa uprawiany na plantacjach zielarskich i w ogrodach.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-VIII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
30–100 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: wysoka.
Znaczenie pszczelarskie
Dziurawiec zwyczajny jest pożytkiem wyłącznie pyłkowym. Pszczoły zbierają z niego ciemnożółty pyłek; przy słonecznej pogodzie pojedynczy kwiat pyli przez około 1–1,5 doby, a pyłek jest dostępny przez znaczną część dnia. Masa pyłku z jednego kwiatu wynosi około 0,27–0,29 mg. W naturalnych skupieniach wydajność pyłkową oszacowano na około 30 kg/ha, natomiast w zwartej uprawie na 60–100 kg/ha. Roślina może uzupełniać bazę pyłkową rodzin w pełni lata, ale jej znaczenie zależy od wielkości stanowisk; rozproszone rośliny na miedzach i przydrożach nie tworzą pożytku towarowego. Nie należy oczekiwać z niej miodu odmianowego ani przypisywać jej potwierdzonego znaczenia spadziowego.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Dziurawiec zwyczajny a pszczoły
Czy dziurawiec zwyczajny jest miododajny?
Nie jest uznawany za pożytek nektarowy. Kwiaty dostarczają pszczołom przede wszystkim pyłku, dlatego dziurawiec nie powinien być traktowany jako roślina do pozyskiwania miodu odmianowego.
Ile pyłku może dostarczyć dziurawiec zwyczajny?
Na naturalnych stanowiskach wydajność pyłkową oszacowano na około 30 kg/ha. Zwarty łan w uprawie może dostarczyć około 60–100 kg pyłku z hektara.
Czy pszczoły zbierają pyłek z dziurawca zwyczajnego?
Tak. Dziurawiec jest dla pszczół źródłem pyłku, a pojedynczy kwiat produkuje około 0,27–0,29 mg pyłku. Przy słonecznej pogodzie kwiat pyli przez około 1–1,5 doby.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z dziurawca zwyczajnego?
Pszczoły formują z pyłku dziurawca obnóża ciemnożółte.
Kiedy kwitnie dziurawiec zwyczajny?
W Polsce kwitnie przede wszystkim od drugiej połowy czerwca do sierpnia. Najintensywniejsze kwitnienie trwa zwykle około miesiąca, a przy sprzyjającej pogodzie pojedyncze kwiaty mogą pojawiać się również we wrześniu.
Czy warto pozostawiać dziurawiec na miedzach i suchych łąkach?
Tak, jeżeli występuje tam naturalnie. Większe skupienia mogą wzbogacać letnią bazę pyłkową rodzin pszczelich, jednak rozproszone pojedyncze rośliny nie mają dużego znaczenia pożytkowego.
Czy dziurawiec zwyczajny jest bezpieczny dla zwierząt gospodarskich?
Roślina zawiera hiperycynę, która po spożyciu większych ilości może wywoływać fotouczulenie, szczególnie u zwierząt o jasnej skórze lub sierści. Nie należy traktować dziurawca jako rośliny pastewnej.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.