Informacja: Fasola zwykła karłowa nie jest osobnym gatunkiem, lecz formą Phaseolus vulgaris L. Wartość około 5 kg miodu/ha ma charakter orientacyjny i dotyczy gatunku jako całości, a nie polskiego pomiaru przeprowadzonego wyłącznie na odmianach karłowych.
Charakterystyka
Fasola zwykła karłowa jest krzaczastą formą uprawną gatunku Phaseolus vulgaris L. Ma wzrost ograniczony, zwarty i zwykle nie wymaga podpór. Jest rośliną jednoroczną o trójlistkowych liściach. Kwiaty motylkowe wyrastają pojedynczo lub w niewielkich gronach i zależnie od odmiany mogą być białe, różowe albo fioletowe. Owocem jest wydłużony strąk z kilkoma nasionami. Forma karłowa i forma tyczna różnią się pokrojem oraz długością wzrostu, ale należą do tego samego gatunku.
Siedlisko
Phaseolus vulgaris pochodzi z Ameryki i w Polsce występuje wyłącznie jako roślina uprawna. Fasolę karłową wysiewa się zwykle po ustąpieniu ryzyka przymrozków, najczęściej od połowy maja. Preferuje stanowiska ciepłe, słoneczne i osłonięte oraz gleby przepuszczalne, próchniczne, dostatecznie wilgotne i o odczynie zbliżonym do obojętnego. Forma karłowa ma krótszy cykl wzrostu i bardziej skupiony okres kwitnienia niż odmiany tyczne.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-VIII
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
5–5 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: niska.
Znaczenie pszczelarskie
Fasola zwykła karłowa ma niewielkie znaczenie jako pożytek dla pszczoły miodnej. Gatunek jest przede wszystkim samopylny, a kwiaty wydzielają małe ilości nektaru. Polskie opracowania opisują Phaseolus vulgaris jako praktycznie mało istotny dla pszczelarstwa, a europejski podręcznik zapylania podaje orientacyjny potencjał około 5 kg miodu/ha. Pszczoły i trzmiele mogą odwiedzać kwiaty po nektar i pyłek, lecz oblot jest zwykle słaby. Pożytek pyłkowy jest potwierdzony jakościowo, ale brak wiarygodnej polskiej wydajności w kg/ha. Krótki, skupiony okres kwitnienia odmian karłowych dodatkowo ogranicza ich znaczenie pasieczne.
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Fasola karłowa a pszczoły
Czy fasola zwykła karłowa jest osobnym gatunkiem?
Nie. To krzaczasta forma uprawna fasoli zwykłej Phaseolus vulgaris L. Fasola karłowa i tyczna należą biologicznie do tego samego gatunku.
Jaka jest miododajność fasoli zwykłej karłowej?
Brakuje osobnej polskiej wartości dla formy karłowej. Dla Phaseolus vulgaris podawany jest orientacyjny potencjał około 5 kg/ha, co wskazuje na bardzo słaby pożytek nektarowy.
Czy pszczoły odwiedzają fasolę karłową?
Tak, ale zwykle niezbyt intensywnie. Kwiaty mogą dostarczać niewielkich ilości nektaru i pyłku, jednak gatunek jest przede wszystkim samopylny.
Czy fasola karłowa potrzebuje pszczół do zawiązywania strąków?
Nie jest od nich bezwzględnie zależna, ponieważ większość odmian dobrze zawiązuje nasiona po samozapyleniu. Wizyty większych pszczół mogą jednak u części odmian poprawiać niektóre cechy plonu.
Czy fasola karłowa jest gorszym pożytkiem niż fasola wielokwiatowa?
Tak, zdecydowanie. Fasola wielokwiatowa może osiągać dziesiątki lub setki kilogramów potencjalnego miodu z hektara, podczas gdy fasola zwykła ma bardzo małe znaczenie nektarowe.
Czy forma karłowa kwitnie krócej niż tyczna?
Zwykle tak. Odmiany karłowe mają wzrost ograniczony i bardziej skupione kwitnienie, podczas gdy odmiany tyczne mogą rosnąć i wytwarzać kolejne kwiaty przez dłuższą część lata.
Czy fasola zwykła karłowa daje spadź?
Mszyce mogą wydzielać spadź na Phaseolus vulgaris, ale nie ma wiarygodnych danych potwierdzających użytkowy pożytek spadziowy dla pszczoły miodnej w polskich uprawach.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.