Informacja: Wydajność pożytkowa fasoli wielokwiatowej wyraźnie zależy od odmiany, obsady roślin i przebiegu pogody. Chłód, silny wiatr oraz niedobór wody podczas kwitnienia ograniczają rozwój kwiatów, nektarowanie i oblot.
Charakterystyka
Fasola wielokwiatowa jest rośliną bobowatą o silnie wijących się pędach, które u odmian tyczkowych mogą dorastać do około 4 m i wymagają podpór. W uprawie spotyka się także odmiany karłowe oraz formy o krótszych pędach. Ma duże, trójlistkowe liście i okazałe kwiaty motylkowe zebrane w długie grona wyrastające z kątów liści. Kwiaty są zwykle szkarłatnoczerwone, ale występują również odmiany o kwiatach białych lub różowych. Owocem jest długi strąk z dużymi nasionami.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z Meksyku i Ameryki Środkowej, a w Polsce jest rośliną nierodzimą, uprawianą jako warzywo i roślina ozdobna. W swoim naturalnym klimacie może odrastać przez kilka lat z bulwiastych korzeni, natomiast polskie zimy sprawiają, że prowadzi się go przeważnie jako roślinę jednoroczną. Najlepiej rośnie na stanowiskach ciepłych, słonecznych i osłoniętych od silnego wiatru, na glebach żyznych, próchnicznych, przewiewnych oraz dostatecznie wilgotnych. Jest wrażliwa na przymrozki i źle znosi długotrwałą suszę.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-VIII
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
60–320 kg/ha
pyłek
10–25 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Fasola wielokwiatowa dostarcza pszczołom przede wszystkim nektaru, a w mniejszym stopniu także pyłku. Przy sprzyjającej pogodzie jej kwiaty mogą nektarować obficie; w doświadczeniach puławskich średnio z 10 kwiatów uzyskiwano około 41 mg cukrów, a stężenie cukrów w nektarze podczas ciepłej i słonecznej pogody wynosiło zwykle 35–45%. Pszczoły miodne i trzmiele należą do głównych gości kwiatów. W niektórych sezonach pszczoła miodna dominowała wśród owadów obserwowanych na plantacji, jednak udział trzmieli może być duży. Trzmiele ziemne mogą przegryzać podstawę kwiatów, a pszczoły miodne chętnie korzystają z wykonanych otworów; nie jest to jednak regułą w każdym roku ani na każdej plantacji. Gatunek może stanowić wartościowy pożytek letni tylko przy większej powierzchni uprawy. O skali pożytku decydują zwłaszcza odmiana, równomierność wschodów, liczba kwiatów oraz ciepła, niezbyt sucha pogoda.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Fasola wielokwiatowa a pszczoły
Czy fasola wielokwiatowa to to samo co fasola zwykła?
Nie. Fasola wielokwiatowa to Phaseolus coccineus L., a fasola zwykła to Phaseolus vulgaris L. Są to odrębne gatunki. Fasola wielokwiatowa ma większe, zwykle czerwone kwiaty zebrane w długie grona i jest powszechnie uprawiana także jako roślina ozdobna.
Czy fasola wielokwiatowa jest miododajna?
Tak. Jest dobrym pożytkiem nektarowym w okresie letnim, jeśli występuje na większym areale. Jej wartość dla pasieki jest jednak zmienna, ponieważ zależy od odmiany, liczby kwiatów na plantacji, temperatury i wilgotności gleby.
Jaka jest wydajność miodowa fasoli wielokwiatowej?
W polskiej literaturze pszczelarskiej podawany jest szeroki zakres 60–320 kg miodu z hektara. Tak duża rozpiętość wynika z różnic odmianowych oraz warunków uprawy i pogody. Wyników dotyczących kilogramów cukrów z hektara nie należy automatycznie przedstawiać jako kilogramów miodu.
Jaka jest pyłkodajność fasoli wielokwiatowej?
Podawana wydajność pyłkowa wynosi około 10–25 kg/ha. Pszczoły zbierają z jej kwiatów pyłek, ale znaczenie tego pożytku jest wyraźnie mniejsze niż znaczenie nektaru.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z fasoli wielokwiatowej?
Obnóża pyłkowe zbierane przez pszczoły z fasoli wielokwiatowej mają barwę żółtą.
Kiedy kwitnie fasola wielokwiatowa?
W Polsce najczęściej zakwita na przełomie czerwca i lipca. Kwitnienie trwa zwykle od 4 do 6 tygodni, a przy późniejszym siewie lub sprzyjającej pogodzie może przeciągać się do sierpnia.
Czy trzmiele przegryzają kwiaty fasoli wielokwiatowej?
Tak, zwłaszcza trzmiele ziemne mogą wygryzać otwory przy podstawie kwiatu, aby dostać się do nektaru. Pszczoły miodne potrafią później korzystać z takich otworów, chociaż w części obserwacji większość robotnic pobierała nektar normalną drogą.
Czy susza ogranicza pożytek z fasoli wielokwiatowej?
Tak. Fasola wymaga dostatecznej wilgotności gleby, szczególnie podczas kwitnienia. Niedobór wody może ograniczać liczbę rozwijających się kwiatów i ilość dostępnego nektaru, a tym samym osłabiać oblot przez pszczoły.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.