Informacja: Odporność komonicy na okresowe przesuszenie nie oznacza wysokiego nektarowania podczas suszy. W czasie silnego niedoboru wody wydzielanie nektaru słabnie, a koszenie w pełni kwitnienia czasowo usuwa dostępny pożytek. Roślina może ponownie zakwitnąć po odroście, jeśli ma dostatecznie dużo wilgoci.
Charakterystyka
Komonica zwyczajna, nazywana także komonicą pospolitą lub rożkową, jest trwałą byliną z rodziny bobowatych. Tworzy cienkie, czterokanciaste pędy wysokości zwykle 20–60 cm, wzniesione, podnoszące się albo częściowo płożące. Ma palowy, głęboko sięgający korzeń oraz sinozielone liście z trzema listkami szczytowymi i parą dużych, listkowatych przylistków u nasady. Żółte do żółtopomarańczowych kwiaty motylkowe są zebrane po 3–8 w luźne główki; na żagielku widoczne są czerwone prążki wskazujące owadom drogę do nektaru. Owocami są wąskie, wielonasienne strąki.
Siedlisko
Jest gatunkiem rodzimym w Polsce i częstym składnikiem łąk, pastwisk, muraw, poboczy oraz nasypów. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, na glebach piaszczysto-gliniastych, żyznych i zasobnych w wapń, lecz dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu dobrze znosi okresowe przesuszenie. Tworzy zwarte darnie i jest odporna na użytkowanie pastwiskowe. Bywa wysiewana w mieszankach z trawami jako wartościowa roślina pastewna oraz gatunek poprawiający udział bobowatych w runi.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-IX
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
25–60 kg/ha
pyłek
20–45 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: wysoka.
Znaczenie pszczelarskie
Komonica zwyczajna dostarcza pszczołom zarówno nektaru, jak i pyłku. Kwitnie długo, od maja do września, lecz pełnia pojedynczego rzutu kwitnienia trwa zwykle około 4 tygodni. Wydajność miodowa jest szacowana na 25–60 kg/ha, a pyłkowa na 20–45 kg/ha. Najlepiej nektaruje przy temperaturze około 25–28°C, odpowiedniej wilgotności gleby i słabym wietrze. Obnóża pyłkowe mają barwę szarożółtobrązową lub jasnobrązową. Gatunek rzadko zapewnia samodzielny pożytek towarowy, ale w bogatej runi łąkowej, na pastwiskach i w mieszankach pastewnych wydłuża dostępność pokarmu dla rodzin pszczelich.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Komonica zwyczajna a pszczoły
Jaka jest miododajność komonicy zwyczajnej?
Wydajność miodowa komonicy zwyczajnej jest szacowana na 25–60 kg/ha. Rzeczywisty pożytek zależy od udziału rośliny w runi, pogody oraz powierzchni kwitnącego stanowiska.
Jaka jest pyłkodajność komonicy zwyczajnej?
Wydajność pyłkowa wynosi około 20–45 kg/ha. Pszczoły miodne zbierają z jej kwiatów pyłek, zwłaszcza gdy komonica występuje licznie w runi łąkowej lub mieszance pastewnej.
Kiedy kwitnie komonica zwyczajna?
W Polsce kwitnie zwykle od maja do września. Pełne kwitnienie jednego rzutu trwa około 4 tygodni, ale dzięki długiemu okresowi wegetacji i odrostom kwiaty mogą być dostępne przez dużą część sezonu.
W jakiej pogodzie komonica zwyczajna najlepiej nektaruje?
Najlepsze nektarowanie przypada na ciepłą, wilgotną i bezwietrzną pogodę, szczególnie przy temperaturze około 25–28°C. Silna susza i wiatr ograniczają dostępność nektaru.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z komonicy zwyczajnej?
Obnóża pyłkowe są opisywane jako szarożółtobrązowe lub jasnobrązowe.
Czy susza ogranicza pożytek z komonicy zwyczajnej?
Tak. Gatunek dobrze znosi okresowe przesuszenie jako roślina, ale przy silnym niedoborze wody słabiej wydziela nektar. Dla pszczół odporność rośliny na suszę nie jest więc równoznaczna z utrzymaniem wysokiego pożytku.
Czy koszenie łąki ogranicza pożytek z komonicy?
Tak. Pokos wykonany podczas kwitnienia usuwa aktualnie dostępne kwiaty. Komonica może odrosnąć i zakwitnąć ponownie, lecz siła kolejnego rzutu zależy od terminu koszenia oraz wilgotności gleby.
Czy warto wysiewać komonicę zwyczajną w mieszankach dla pszczół?
Tak, szczególnie jako składnik trwałych mieszanek łąkowych i pastewnych. Nie należy do najbardziej wydajnych pożytków nektarowych, ale długo kwitnie, dostarcza także pyłku i dobrze utrzymuje się na użytkowanych stanowiskach.
Czy komonica zwyczajna jest uwzględniona w ekoschemacie roślin miododajnych?
Tak. Komonica zwyczajna, Lotus corniculatus L., znajduje się w wykazie roślin miododajnych przewidzianych dla ekoschematu.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.