Informacja: Pod nazwami „koniczyna łąkowa” i „koniczyna czerwona” kryje się ten sam gatunek: Trifolium pratense L. Podawana wydajność miodowa opisuje potencjał kwitnącego łanu, a nie gwarantowany zbiór miodu przez pszczoły miodne. Długa rurka korony może wyraźnie ograniczać dostęp do nektaru.
Charakterystyka
Koniczyna łąkowa, powszechnie nazywana także koniczyną czerwoną, jest wieloletnią rośliną zielną z rodziny bobowatych. Wytwarza rozgałęziony system korzeniowy oraz owłosione, wzniesione lub podnoszące się pędy, zwykle osiągające 30–60 cm wysokości. Liście są trójlistkowe, a na ich szerokoeliptycznych listkach często widoczna jest jasna, półksiężycowata plama. Różowe do purpurowoczerwonych, motylkowych kwiatów jest zwykle kilkadziesiąt w jednej zwartej, kulistej lub jajowatej główce. Owocem jest drobny strąk, najczęściej z jednym nasieniem, ukryty w trwałym kielichu.
Siedlisko
To gatunek rodzimy dla Polski, spotykany na łąkach, pastwiskach, przydrożach, w zaroślach i miejscach ruderalnych. Jest również ważną rośliną pastewną, uprawianą w siewie czystym oraz w mieszankach z trawami. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, na glebach piaszczysto-gliniastych, zasobnych w próchnicę, składniki pokarmowe i wapń, o dostatecznej wilgotności. Słabo znosi długotrwałą suszę, a w uprawie o obecności kwiatów dla owadów decyduje przede wszystkim system użytkowania i termin koszenia.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-IX
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
40–150 kg/ha
pyłek
20–40 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Koniczyna łąkowa dostarcza nektaru i pyłku, lecz jej potencjał nie zawsze przekłada się na silny pożytek dla pszczoły miodnej. Nektar znajduje się na dnie stosunkowo długiej rurki korony, dlatego jego dostępność zależy od odmiany, pogody, poziomu nektaru w kwiatach i cech aparatu gębowego pszczół. Trzmiele są na ogół skuteczniejszymi zapylaczami, a pszczoły miodne mogą korzystać także z nektaru przez otwory wykonane przez owady wygryzające korony; takie pobieranie nektaru nie zapewnia jednak skutecznego zapylenia kwiatu. Plantacje nasienne, kwitnące około 4–5 tygodni, mają dla zapylaczy znacznie większe znaczenie niż plantacje paszowe, których pierwszy odrost bywa koszony przed pełnym kwitnieniem. Przy braku konkurencyjniejszych pożytków i sprzyjających warunkach roślina może wspierać zarówno rozwój rodzin, jak i zapylanie plantacji nasiennych.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Koniczyna łąkowa a pszczoły
Czy koniczyna łąkowa i koniczyna czerwona to ten sam gatunek?
Tak. Koniczyna łąkowa to poprawna polska nazwa botaniczna gatunku Trifolium pratense L., natomiast nazwa „koniczyna czerwona” jest bardzo rozpowszechniona w rolnictwie i pszczelarstwie.
Czy koniczyna łąkowa jest miododajna?
Tak, wytwarza nektar i pyłek, ale nektar nie zawsze jest łatwo dostępny dla pszczoły miodnej. O realnym oblocie decydują między innymi długość rurki korony, obfitość nektarowania, pogoda, odmiana i obecność atrakcyjniejszych roślin pożytkowych.
Ile miodu może dać hektar koniczyny łąkowej?
Najczęściej przyjmuje się potencjał około 40–150 kg miodu z hektara kwitnącego łanu. W bardzo sprzyjających warunkach podawane są wartości dochodzące do około 200 kg/ha, ale nie oznacza to automatycznie takiego zbioru przez pszczoły miodne.
Jaka jest pyłkodajność koniczyny łąkowej?
Wydajność pyłkowa jest zwykle oceniana na 20–40 kg/ha. Pszczoły formują z jej pyłku zielonkawobrązowe obnóża.
Dlaczego trzmiele lepiej zapylają koniczynę łąkową niż pszczoły miodne?
Kwiaty mają długą rurkę korony, a nektar znajduje się głęboko. Wiele trzmieli dysponuje dłuższym języczkiem niż pszczoła miodna, dzięki czemu łatwiej pobiera nektar i jednocześnie skuteczniej zapyla kwiaty.
Czy pszczoły miodne mogą pobierać nektar z koniczyny czerwonej?
Tak, zwłaszcza gdy poziom nektaru w rurce korony jest wysoki. Pszczoły mogą też wykorzystywać otwory wygryzione przez inne owady, jednak taki sposób pobierania nektaru nie musi prowadzić do zapylenia kwiatów.
Kiedy kwitnie koniczyna łąkowa?
Gatunek może kwitnąć od maja do września. Na plantacji nasiennej pełne kwitnienie jednego odrostu trwa zwykle około 4–5 tygodni, natomiast na plantacjach paszowych termin koszenia często ogranicza dostępność kwiatów dla pszczół.
Czy koszenie koniczyny łąkowej ogranicza pożytek dla pszczół?
Tak. Pierwszy odrost plantacji pastewnej bywa koszony przed pełnym kwitnieniem, dlatego może nie dostarczyć pszczołom istotnego pożytku. Większe znaczenie mają plantacje nasienne oraz odrosty pozostawione do zakwitnięcia.
Czy ule warto ustawiać przy plantacji nasiennej koniczyny łąkowej?
Plantacja nasienna wymaga obecności owadów zapylających, więc jej sąsiedztwo może być korzystne. Należy jednak uwzględnić, że trzmiele zwykle zapylają koniczynę łąkową skuteczniej, a sam duży areał roślin nie gwarantuje silnego wziątku nektarowego dla pszczół miodnych.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.