Informacja: Podawany zakres 30–150 kg/ha opisuje potencjał pożytkowy kwitnącej plantacji, a nie gwarantowany plon miodu. Nektarowanie zależy od pogody, warunków glebowych i wilgotności, natomiast zbiór ziela przed pełnym kwitnieniem może praktycznie wyeliminować pożytek w danym terminie.
Charakterystyka
Melisa lekarska, nazywana także rojownikiem, jest aromatyczną byliną z rodziny jasnotowatych. Tworzy wzniesione, rozgałęzione kępy, zwykle osiągające 40–100 cm wysokości. Ma czterokanciaste, miękko owłosione pędy oraz naprzeciwległe, szerokojajowate do sercowatych liście o karbowano-ząbkowanym brzegu. Po roztarciu liście wydzielają charakterystyczny cytrynowy zapach. Drobne, dwuwargowe kwiaty są białe, kremowe, niekiedy bladoróżowe lub lekko fioletowawe; wyrastają po kilka w nibyokółkach w kątach górnych liści. Owoc rozpada się na cztery rozłupki.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego i zachodniej oraz środkowej Azji; w Polsce jest rośliną introdukowaną, uprawianą jako zioło, przyprawa i roślina ogrodowa, miejscami także dziczejącą. Najlepiej rośnie w miejscach ciepłych, słonecznych lub lekko ocienionych, na glebie przepuszczalnej, umiarkowanie żyznej, świeżej albo lekko wilgotnej. Rozrasta się dzięki rozgałęzionemu kłączu i dobrze znosi rozmnażanie przez podział, sadzonki oraz siew.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-IX
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
30–150 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Melisa dostarcza pszczołom przede wszystkim nektaru, a także pyłku. Kwitnie w pełni lata, zwykle od drugiej połowy czerwca, dlatego może uzupełniać bazę pożytkową po przekwitaniu wielu roślin wiosennych. Jej wydajność miodowa jest zmienna i według polskich źródeł wynosi około 30–150 kg/ha, przy czym wartości rzędu 50–100 kg/ha są podawane częściej. Pszczoła miodna chętnie odwiedza kwiaty i była najliczniej obserwowanym zapylaczem w badaniach prowadzonych w Lublinie. Pyłek jest zbierany, a obnóża mają barwę kremową, lecz nie ustalono wiarygodnej wydajności pyłkowej z hektara. W praktyce znaczenie towarowych plantacji bywa niewielkie, ponieważ ziele często zbiera się przed pełnym kwitnieniem albo krótko po nim. Największą wartość dla pasieki mają więc większe, pozostawione do kwitnienia nasadzenia ogrodowe lub plantacje prowadzone z uwzględnieniem pożytku.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Melisa lekarska a pszczoły
Czy melisa lekarska jest miododajna?
Tak. Melisa dostarcza pszczołom nektaru, a jej kwiaty są chętnie odwiedzane przez pszczołę miodną. Jej rzeczywiste znaczenie dla pasieki zależy jednak od wielkości nasadzeń i od tego, czy rośliny pozostawiono do kwitnienia.
Jaka jest wydajność miodowa melisy lekarskiej?
Polskie źródła podają szeroki zakres 30–150 kg miodu z hektara. Często wskazywane wartości wynoszą około 50–100 kg/ha, ale wynik silnie zależy od warunków uprawy, pogody i dostępności wody.
Kiedy kwitnie melisa lekarska?
Najczęściej kwitnie od drugiej połowy czerwca do września. Na pojedynczym stanowisku okres kwitnienia trwa zwykle około 6–7 tygodni, choć może przesuwać się zależnie od regionu i przebiegu pogody.
Czy melisa lekarska daje pszczołom pyłek?
Tak, pszczoły zbierają z niej pyłek. Nie ma jednak wiarygodnych danych pozwalających określić wydajność pyłkową melisy w kilogramach z hektara.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z melisy?
Obnóża pyłkowe formowane z pyłku melisy mają barwę kremową.
Czy melisa może być głównym pożytkiem dla pasieki?
Zwykle nie. Nawet większa plantacja często nie zapewnia pełnego pożytku towarowego, ponieważ melisę uprawia się przede wszystkim na ziele i bywa koszona przed pełnym kwitnieniem. Jest raczej pożytkiem uzupełniającym, jeśli pozostawi się ją do kwitnienia.
Czy koszenie melisy ogranicza pożytek dla pszczół?
Tak. Ścięcie roślin przed kwitnieniem pozbawia pszczoły nektaru i pyłku z tego rzutu pędów. Ponowne kwitnienie po odrośnięciu jest możliwe, ale zależy od terminu cięcia, kondycji roślin i wilgotności gleby.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.