Informacja: Nostrzyk biały i nostrzyk żółty są odrębnymi gatunkami, różniącymi się m.in. barwą kwiatów, fenologią i parametrami pożytkowymi. Przy planowaniu pożytku należy rozróżniać formę jednoroczną i dwuletnią nostrzyku białego, ponieważ ich termin kwitnienia oraz wydajność wyraźnie się różnią. Spleśniała pasza z nostrzyku nie powinna być podawana zwierzętom gospodarskim, ponieważ przemiany kumaryny mogą prowadzić do powstania dikumarolu.
Charakterystyka
Nostrzyk biały jest wysoką rośliną zielną z rodziny bobowatych. Dziko rosnące osobniki są zwykle dwuletnie, a w uprawie spotyka się także formy jednoroczne. Wytwarza mocny korzeń palowy oraz kanciastą, w górnej części rozgałęzioną łodygę dorastającą przeważnie do 1,5–2 m. Liście są ciemnozielone, trójlistkowe i ząbkowane na brzegach, z wąskimi przylistkami u nasady ogonków. Na szczytach pędów rozwijają się długie, luźne grona licznych drobnych, białych kwiatów motylkowych. Owocem jest mały, niepękający strąk z jednym do trzech nasion. Roślina, zwłaszcza po wysuszeniu, pachnie kumaryną podobnie do świeżego siana.
Siedlisko
Gatunek występuje w Polsce na przydrożach, nasypach kolejowych, nieużytkach i słonecznych zboczach, a także jest uprawiany jako roślina pastewna, poplonowa i poprawiająca właściwości gleby. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu na glebach lekkich, przepuszczalnych, suchych lub umiarkowanie suchych, zasobnych w wapń. Źle znosi podłoża zakwaszone i podmokłe. Dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu jest odporny na suszę, a symbioza z bakteriami brodawkowymi pozwala mu wiązać azot atmosferyczny.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-X
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
150–800 kg/ha
pyłek
10–170 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: wysoka.
Znaczenie pszczelarskie
Nostrzyk biały jest jednym z najwydajniejszych letnich pożytków nektarowo-pyłkowych. Pszczoły miodne zbierają z niego nektar i pyłek przez cały dzień, przy czym oblot może nasilać się we wczesnych godzinach popołudniowych. Kwiaty produkują nektar również podczas suszy, a jego położenie w kwiecie ogranicza straty spowodowane deszczem i parowaniem. Ciepła, sucha i słoneczna pogoda sprzyja nektarowaniu. Forma jednoroczna może dostarczać 150–600 kg miodu i 10–90 kg pyłku z hektara, a dwuletnia 220–800 kg miodu oraz 40–170 kg pyłku z hektara. Długi, stopniowy rozwój kwiatów i możliwość zakładania zwartych łanów sprawiają, że roślina może stanowić silny pożytek, szczególnie na stanowiskach suchych i wapiennych. Miód nostrzykowy ma jasną barwę i przyjemny aromat kojarzony z wanilią.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Nostrzyk biały a pszczoły
Jaka jest miododajność nostrzyku białego?
Nostrzyk biały może dostarczać około 150–800 kg miodu z hektara. Dla formy jednorocznej podaje się 150–600 kg/ha, a dla dwuletniej 220–800 kg/ha.
Jaka jest pyłkodajność nostrzyku białego?
Forma jednoroczna może dostarczać 10–90 kg pyłku z hektara, a forma dwuletnia 40–170 kg/ha. Pszczoły zbierają pyłek równocześnie z nektarem.
Kiedy kwitnie nostrzyk biały?
Najczęściej kwitnie od czerwca do października. Forma dwuletnia zakwita w drugim roku uprawy, natomiast forma jednoroczna wysiana wiosną zwykle rozpoczyna kwitnienie od połowy lipca.
Czy nostrzyk biały jest dobry dla pszczół?
Tak. Jest bardzo dobrym pożytkiem nektarowo-pyłkowym, zwłaszcza gdy rośnie w zwartym łanie. Drobne kwiaty są dostępne dla pszczoły miodnej, a kwitnienie trwa co najmniej kilka tygodni.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z nostrzyku białego?
Obnóża pyłkowe nostrzyku białego mają barwę brunatnoszarą.
Czy nostrzyk biały nektaruje podczas suszy?
Tak, kwiaty mogą wydzielać nektar także w okresie suszy. Roślina dobrze znosi niedobór wody dzięki głębokiemu korzeniowi, a ciepła i słoneczna pogoda sprzyja intensywnemu nektarowaniu.
Czy warto siać nostrzyk biały specjalnie dla pszczół?
Tak, szczególnie na słonecznych, przepuszczalnych i wapiennych stanowiskach. Przy wyborze formy trzeba uwzględnić cel uprawy: forma jednoroczna daje pożytek w roku siewu, a dwuletnia kwitnie w następnym sezonie i ma wyższy potencjał wydajności.
Czy z nostrzyku białego można uzyskać miód odmianowy?
Jest to możliwe w pobliżu dużych, zwartych i intensywnie kwitnących plantacji, gdy inne konkurencyjne pożytki są ograniczone. Miód nostrzykowy jest zwykle jasny i ma charakterystyczny, przyjemny aromat.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.