Informacja: Mieszanka nie może zawierać gatunków niepożądanych z załącznika 1 (m.in. nawłocie, barszcze kaukaskie, rdestowce, robinia, niecierpek gruczołowaty, perz, trzcinnik piaskowy, żółtlice, włośnice). Nie należy stosować gatunków obcych i inwazyjnych ani silnie ekspansywnych rodzimych (np. ostów, niektórych traw), szczególnie na glebach lżejszych. Podsiew jest obowiązkowy, gdy liczba gatunków w pasie spadnie poniżej 5. Samodzielnie przygotowana mieszanka jest tylko na własny użytek – jej zbycie podlega ustawie o nasiennictwie. Dane w tej karcie pochodzą z broszury i mają charakter poglądowy; przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne zasady na stronie ARiMR: https://www.gov.pl/web/arimr/ogolne-zasady-przyznawania-platnosci-2026
Charakterystyka
Wieloletni pas kwietny to śródpolny pas roślinności zielnej o szerokości od 3 do 9 m i powierzchni co najmniej 0,1 ha, zakładany na gruncie ornym z mieszanki nasion i utrzymywany przez kilka lat. Mieszanka musi zawierać co najmniej 10 gatunków z wykazu (załącznik 2 broszury, ust. 5 pkt 1 załącznika 4 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego), w tym co najmniej 6 gatunków wieloletnich, zarówno rośliny uprawne, jak i dziko rosnące jednoroczne, dwuletnie i wieloletnie. Zalecane proporcje wagowe: rośliny uprawne do 40% (w tym bobowate do 15%), gatunki dziko rosnące co najmniej 40% (wieloletnie i dwuletnie ponad 30%, jednoroczne do 10%), trawy do 10%; żaden składnik nie powinien przekraczać 15% masy. Zbiorowisko formuje się 3–5 lat: w pierwszym roku dominują jednoroczne, potem przejmują byliny. Szczegółowe wymogi wariantu publikuje ARiMR: https://www.gov.pl/web/arimr/ogolne-zasady-przyznawania-platnosci-2026
Siedlisko
Grunty orne, z dala od istniejących zadrzewień i innych form śródpolnych. Odległość między pasami wieloletnimi powinna wynosić co najmniej 50 m (zasięg oddziaływania pasa na przyległą uprawę to 20–45 m). Skład dobiera się do klasy bonitacyjnej (I–II, III–IV, V–VI) i uwilgotnienia gleby (sucha, świeża, wilgotna) – załącznik 2 podaje te parametry dla każdego z 116 gatunków. Gleba wymaga starannego przygotowania (orka lub kultywator, 2–3 płytkie zabiegi niszczące chwasty, na glebach ciężkich uprawa jesienna). Siew wiosną (1 IV–15 V) lub jesienią roku poprzedzającego (15 VIII–31 X), norma 15–30 kg/ha (optymalnie 20 kg/ha, tj. 1–3 g/m²), płytko do 0,5 cm, najlepiej z nośnikiem (piasek, trociny, wermikulit) i zwałowaniem.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · IV-X
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Z punktu widzenia pasieki wieloletni pas kwietny jest ciągłym, rozłożonym w czasie pożytkiem nektarowo-pyłkowym na obszarach rolniczych ubogich w kwitnące rośliny po zakończeniu kwitnienia rzepaku. Najcenniejsze składniki dla pszczoły miodnej to facelia, gryka, ogórecznik, nostrzyk biały i żółty, żmijowiec, chabry, komonica, koniczyny, szałwie, lebiodka, kocimiętka i cykoria; wiele gatunków wykazu jest też roślinami żywicielskimi motyli i pożytkiem dla pszczół samotnic i trzmieli. W pasie obowiązuje zakaz nawożenia i stosowania środków ochrony roślin, co czyni go bezpiecznym miejscem żerowania. Koszenie raz w roku na 50% powierzchni w terminie 1 IX–31 X (na wysokości min. 10 cm, biomasa usunięta po 14 dniach) pozostawia część kwitnącą jesienią.
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Pas kwietny (wieloletni) a pszczoły
Ile gatunków musi zawierać mieszanka na wieloletni pas kwietny?
Co najmniej 10 gatunków z wykazu w ust. 5 pkt 1 załącznika 4 do rozporządzenia (załącznik 2 broszury), w tym co najmniej 6 wieloletnich, z udziałem roślin uprawnych i dziko rosnących. W praktyce zaleca się skład znacznie bogatszy, bo 20–30% wysianych gatunków zwykle nie pojawia się na pasie. Pełny wykaz i wymogi: https://www.gov.pl/web/arimr/ogolne-zasady-przyznawania-platnosci-2026
Jak szeroki i jak duży ma być pas kwietny?
Od 3 do 9 m szerokości i co najmniej 0,1 ha powierzchni. Przy kilku pasach na gruncie odległość między nimi powinna wynosić co najmniej 50 m.
Kiedy wysiewać mieszankę?
Wiosną od 1 kwietnia do 15 maja albo jesienią roku poprzedzającego zobowiązanie, od 15 sierpnia do 31 października. Siew jesienny daje lepsze wschody i wstępny rozwój bylin, wiosenny sprzyja gatunkom jednorocznym.
Jaka jest norma wysiewu?
15–30 kg/ha, optymalnie 20 kg/ha (1–3 g/m²). Nasiona miesza się z nośnikiem (piasek, trociny, wermikulit 2–4 mm, ok. 1–2 l na 100 g nasion), wysiewa płytko (do 0,5 cm) i wałuje.
Czy pas kwietny trzeba kosić?
Tak, raz w roku na 50% powierzchni w terminie od 1 września do 31 października, na wysokości min. 10 cm; biomasę usuwa się po ok. 14 dniach od skoszenia. W kolejnym roku kosi się drugą część pasa. Dodatkowe koszenie przed 1 września jest możliwe po uzgodnieniu z doradcą.
Czy w pasie kwietnym można nawozić lub stosować środki ochrony roślin?
Nie – w pasach kwietnych obowiązuje całkowity zakaz nawożenia i stosowania środków ochrony roślin.
Które gatunki z wykazu są najcenniejsze dla pszczół miodnych?
Facelia błękitna, gryka zwyczajna, ogórecznik lekarski, nostrzyk biały i żółty, żmijowiec zwyczajny, chabry (bławatek, łąkowy, driakiewnik), komonica zwyczajna, koniczyny, szałwie, lebiodka pospolita, kocimiętka właściwa, cykoria podróżnik i krwawnik pospolity.
Jakie proporcje składników zaleca broszura?
Rośliny uprawne do 40% wagowo (bobowate do 15%, inne rodziny do 30%), gatunki dziko rosnące co najmniej 40% (wieloletnie i dwuletnie ponad 30%, jednoroczne do 10%), trawy do 10%; żaden gatunek nie powinien przekraczać 15% masy mieszanki.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.