Informacja: Plantacje rzepaku mogą być objęte zabiegami ochrony roślin. Środki ochrony roślin należy stosować wyłącznie zgodnie z etykietą, w czasie ograniczającym ryzyko kontaktu cieczy użytkowej z pszczołami i innymi zapylaczami.
Charakterystyka
Rzepak jary jest jarną formą uprawną rzepaku, Brassica napus. Tworzy pojedynczy, wzniesiony pęd osiągający zwykle do około 1,6 m wysokości, często pokryty sinawym nalotem woskowym. Dolne liście są ogonkowe i lirowato powcinane, a górne siedzące, wydłużone i zwykle ząbkowane. Żółte kwiaty mają po cztery płatki korony oraz sześć pręcików, z których cztery są dłuższe. Owocami są wydłużone łuszczyny.
Siedlisko
Rzepak jary jest rośliną uprawną, a nie składnikiem naturalnej flory Polski. Wymaga stanowisk słonecznych oraz gleb żyznych, próchnicznych, zasobnych w składniki pokarmowe i dostatecznie zwięzłych. Na lekkich, szybko przesychających glebach jego uprawa jest mniej pewna. W Polsce wysiewa się go wczesną wiosną, najczęściej w marcu.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-VII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
60–80 kg/ha
pyłek
60–170 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: wysoka.
Znaczenie pszczelarskie
Rzepak jary dostarcza pszczołom nektaru i pyłku w okresie, gdy większość plantacji rzepaku ozimego już przekwitła. Kwitnie zwykle przez 3–4 tygodnie, a jego znaczenie dla pasieki zależy przede wszystkim od powierzchni plantacji i warunków pogody. Kwiaty wydzielają nektar przez cały dzień, najsilniej rano; sprzyja temu ciepła, słoneczna pogoda, zwłaszcza temperatura około 20°C lub nieco wyższa. Wydajność miodowa formy jarej jest wyraźnie niższa niż ozimej, ale duże łany nadal mogą zapewniać intensywny pożytek. Pyłek ma dużą wartość pokarmową, a pszczoły przynoszą zielonkawożółte obnóża. Przy odmianach mieszańcowych udział roślin męskosterylnych może ograniczać dostępność pyłku i nektaru, dlatego oblot plantacji bywa nierównomierny. Miód rzepakowy krystalizuje bardzo szybko, ponieważ w nektarze przeważają cukry proste, zwłaszcza glukoza.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Rzepak jary a pszczoły
Jaka jest wydajność miodowa rzepaku jarego?
Wydajność miodową rzepaku jarego ocenia się na 60–80 kg/ha. Jest ona niższa niż w przypadku rzepaku ozimego, ale duża i zwarta plantacja może być wartościowym pożytkiem dla pasieki w czerwcu i na początku lipca.
Kiedy kwitnie rzepak jary?
Rzepak jary kwitnie w Polsce zwykle od czerwca do pierwszej połowy lipca. Kwitnienie łanu trwa na ogół 3–4 tygodnie, a dokładny termin zależy od terminu siewu, regionu i przebiegu wiosennej pogody.
Czy rzepak jary daje pszczołom pyłek?
Tak. Rzepak jary jest bardzo dobrym źródłem pyłku; dla rzepaku podawana jest wydajność pyłkowa 60–170 kg/ha. Pszczoły formują z niego zielonkawożółte obnóża, choć wykorzystują tylko część pyłku produkowanego przez kwiaty.
Czy z rzepaku jarego można pozyskać miód rzepakowy?
Tak, jeżeli plantacje są odpowiednio duże, zwarte i intensywnie oblatywane. Miód z rzepaku jarego ma typowe cechy miodu rzepakowego, w tym bardzo szybką krystalizację, często rozpoczynającą się już krótko po miodobraniu.
Dlaczego pszczół może być mało na kwitnącym rzepaku?
Oblot zależy od pogody, siły rodzin i konkurencji innych pożytków. Znaczenie może mieć także odmiana: w mieszańcowych odmianach z udziałem roślin męskosterylnych część kwiatów nie produkuje pyłku i słabiej nektaruje, co zmniejsza atrakcyjność plantacji dla pszczół.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.