Informacja: Nie każda odmiana soi jest jednakowo atrakcyjna dla pszczół. Dane o nektarowaniu i oblocie pochodzą przede wszystkim z badań zagranicznych, dlatego nie należy traktować ich jako polskiej wydajności miodowej z hektara.
Charakterystyka
Soja jest ciepłolubną rośliną jednoroczną z rodziny bobowatych. Tworzy wzniesione, rozgałęzione i wyraźnie owłosione pędy, zwykle osiągające około 40–100 cm wysokości. Ma duże liście trójlistkowe. Drobne kwiaty motylkowe, białe, różowe lub fioletowe, wyrastają po kilka w kątach liści i często pozostają częściowo zasłonięte przez ulistnienie. Owocami są krótkie, gęsto owłosione strąki, najczęściej z 2–4 nasionami.
Siedlisko
Soja jest gatunkiem uprawnym pochodzącym z Azji Wschodniej, w Polsce nierodzimym. Uprawia się ją na stanowiskach ciepłych i w pełnym słońcu, na glebach żyznych, przepuszczalnych oraz o dobrych stosunkach wodno-powietrznych. Jest wrażliwa na chłód, zwłaszcza we wczesnych fazach rozwoju. Termin kwitnienia różni się między odmianami o różnej wczesności i zależy od przebiegu pogody.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VII-VIII
Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: brak danych.
Znaczenie pszczelarskie
Soja jest rośliną głównie samopylną, ale jej kwiaty mogą dostarczać pszczołom miodnym zarówno nektaru, jak i pyłku. Badania prowadzone w krajobrazie rolniczym USA potwierdziły zwiększone kierowanie zbieraczek na pola soi podczas kwitnienia oraz obecność pyłku soi w miodzie. Nie oznacza to jednak stałej, wysokiej wartości każdego łanu: nektarowanie jest zmienne odmianowo, a jego dostępność zależy między innymi od temperatury, wilgotności i konkurencji innych pożytków. W Polsce soja może być letnim pożytkiem uzupełniającym, zwłaszcza na dużych powierzchniach upraw, lecz nie ma podstaw do podawania krajowej wydajności miodowej ani pyłkowej w kg/ha.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Soja a pszczoły
Czy soja jest miododajna?
Tak, kwiaty soi mogą dostarczać pszczołom nektaru. Jej wartość pożytkowa jest jednak zmienna: zależy od odmiany, pogody, kondycji plantacji i dostępności innych kwitnących roślin.
Czy pszczoły zbierają nektar z soi?
Tak. Badania terenowe z USA wykazały, że w okresie kwitnienia pszczoły miodne kierowały zbieraczki na pola soi, a kwiaty mogą produkować nektar o stężeniu cukrów około 37–45%.
Czy pszczoły zbierają pyłek soi?
Tak. Pyłek soi był wykrywany w miodzie z pasiek położonych w krajobrazie z dużym udziałem jej upraw. Nie ma jednak wiarygodnie ustalonej polskiej wydajności pyłkowej soi w kg/ha.
Jaka jest miododajność soi w Polsce?
Brakuje wiarygodnych polskich danych pozwalających podać wydajność miodową soi w kg/ha. Nie należy przeliczać na polskie warunki wyników pojedynczych badań zagranicznych ani produkcji nektaru z pojedynczego kwiatu.
Kiedy soja kwitnie w Polsce?
Najczęściej kwitnie w lipcu i na początku sierpnia. W doświadczeniach odmianowych COBORU z 2025 roku większość plantacji rozpoczynała kwitnienie w pierwszej dekadzie lipca, a kończyła je na przełomie lipca i sierpnia.
Jak długo kwitnie soja?
Faza kwitnienia trwa zwykle ponad trzy tygodnie, ale jej długość zależy od odmiany, terminu siewu, regionu oraz pogody w sezonie.
Dlaczego jedne pola soi są chętnie oblatywane, a inne nie?
Odmiany soi mogą istotnie różnić się nektarowaniem. Na intensywność oblotu wpływają też temperatura, warunki wilgotnościowe, faza kwitnienia oraz obecność bardziej atrakcyjnych pożytków w pobliżu pasieki.
Czy pszczoły są potrzebne soi do zapylenia?
Soja jest przede wszystkim samopylna i może wiązać nasiona bez udziału owadów. Wizyty pszczół mogą jednak zwiększać udział zapylenia krzyżowego, a ich wpływ na plon zależy od odmiany i warunków uprawy.
Czy duże pole soi może być pożytkiem dla pszczół?
Może stanowić zauważalny letni pożytek uzupełniający, jeżeli kwitnąca odmiana wydziela dostępny nektar, a plantacja zajmuje większą powierzchnię. Nie należy jednak zakładać takiego efektu dla każdej odmiany i każdego sezonu.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.