Charakterystyka
Sparceta siewna, nazywana także esparcetą siewną, esparcetą wąskolistną lub pastewną, jest wieloletnią rośliną bobowatą. Wytwarza krótkie, rozgałęzione kłącze oraz bardzo głęboki korzeń palowy. Jej wzniesione pędy osiągają zwykle do 60 cm wysokości i są ulistnione nieparzystopierzastymi liśćmi z licznymi jajowatymi albo podługowatymi listkami. Różowe kwiaty motylkowe, ozdobione ciemnopurpurowymi żyłkami, tworzą szczytowe, kłosokształtne grona. Owocem jest jednonasienny, spłaszczony strąk z charakterystycznie ząbkowaną listewką.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej. W Polsce jest rośliną uprawianą od dawna, miejscami zadomowioną i spotykaną także poza uprawami, zwłaszcza na suchych stanowiskach. Najlepiej udaje się w pełnym słońcu, na glebach ciepłych, przepuszczalnych i zasobnych w wapń, o odczynie obojętnym lub zasadowym. Dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu dobrze znosi suszę i może być wykorzystywana na terenach zagrożonych erozją. Nie służą jej gleby ciężkie, podmokłe, silnie kwaśne ani bardzo luźne piaski.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-VII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
60–180 kg/ha
pyłek
50–70 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: wysoka.
Znaczenie pszczelarskie
Sparceta jest wartościowym pożytkiem nektarowo-pyłkowym w pierwszej części lata, szczególnie tam, gdzie jest uprawiana w większym i zwartym łanie. Pszczoły miodne zbierają z niej zarówno nektar, jak i pyłek; przy sprzyjającej pogodzie oblot może trwać od rana do wieczora. Wydajność miodowa wynosi 60–180 kg/ha, a pyłkowa 50–70 kg/ha. Jej zaletą jest dobre nektarowanie również podczas suchej i ciepłej pogody. Obnóża pyłkowe mają barwę brązowoszarą. W Polsce pożytek ma zwykle charakter uzupełniający, ale na większych plantacjach może wspierać rozwój rodzin i dostarczać surowca do miodu sparcetowego.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Sparceta siewna a pszczoły
Czy sparceta siewna i esparceta siewna to ta sama roślina?
Tak. Sparceta siewna i esparceta siewna to polskie nazwy gatunku Onobrychis viciifolia.
Czy sparceta siewna jest miododajna?
Tak. Jest dobrym pożytkiem nektarowym i pyłkowym, zwłaszcza na większych, zwartych plantacjach położonych na ciepłych oraz wapiennych glebach.
Ile miodu może dać hektar sparcety siewnej?
W warunkach Polski wydajność miodowa sparcety siewnej jest podawana w zakresie 60–180 kg/ha. Rzeczywisty efekt zależy między innymi od pogody, siły rodzin pszczelich i wielkości plantacji.
Jaka jest wydajność pyłkowa sparcety siewnej?
Wydajność pyłkowa wynosi około 50–70 kg/ha. Pszczoły zbierają pyłek równocześnie z nektarem.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe ze sparcety siewnej?
Obnóża pyłkowe sparcety siewnej są brązowoszare.
Kiedy kwitnie sparceta siewna?
Kwitnienie przypada zwykle na okres od maja do lipca. Jeden łan kwitnie najczęściej przez 2–4 tygodnie, zależnie od pogody i terminu rozwoju roślin.
Czy sparceta dobrze nektaruje podczas suszy?
Tak. Głęboki korzeń palowy pozwala jej dobrze znosić niedobór wody, a przy ciepłej i suchej pogodzie nadal może dostarczać pszczołom nektaru.
Na jakich glebach warto uprawiać sparcetę dla pszczół?
Najlepsze są stanowiska słoneczne, suche i przepuszczalne, z glebą zasobną w wapń oraz o odczynie obojętnym albo zasadowym. Uprawa słabo udaje się na glebach kwaśnych, ciężkich i podmokłych.
Czy ze sparcety można uzyskać miód odmianowy?
Jest to możliwe przede wszystkim w rejonach z rozległymi plantacjami kwitnącymi jednocześnie. Miód sparcetowy ma jasnobursztynową barwę, delikatny smak i zwykle wolno krystalizuje.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.