Informacja: Potencjał pożytkowy dotyczy zwartych, dobrze prowadzonych plantacji. Susza, chłód, uszkodzenia mrozowe, zacienienie oraz nadmierna wilgotność gleby mogą wyraźnie ograniczać kwitnienie i nektarowanie.
Charakterystyka
Szałwia lekarska jest aromatycznym, zimozielonym lub częściowo zimotrwałym półkrzewem, zwykle dorastającym do 60–70 cm. Tworzy rozgałęzione, u podstawy drewniejące pędy pokryte szarawym kutnerem. Jej podłużne, pomarszczone liście mają szarozieloną barwę i charakterystyczny balsamiczny zapach. Jasnofioletowe, rzadziej różowawe lub białawe kwiaty są dwuwargowe, osiągają do 3 cm długości i wyrastają po kilka w nibyokółkach na szczytach pędów. Owocem jest rozłupnia rozpadająca się na cztery ciemne rozłupki.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z południowej i południowo-zachodniej Europy; w Polsce jest rośliną nierodzimą, uprawianą jako zioło, przyprawa i roślina ozdobna. Najlepiej rośnie na stanowiskach ciepłych, słonecznych i osłoniętych od silnego wiatru. Wymaga gleb żyznych, przepuszczalnych, piaszczysto-gliniastych, o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym i dostatku wapnia. Źle znosi zastoiska wody, a podczas bezśnieżnych zim oraz na przedwiośniu może przemarzać.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-VII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
100–370 kg/ha
pyłek
40–40 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Szałwia lekarska dostarcza pszczołom przede wszystkim nektaru, a także pyłku. W warunkach dobrej uprawy jej wydajność miodową ocenia się na 100–370 kg/ha, dlatego większa, zwarta plantacja może być wartościowym pożytkiem wczesnoletnim. Kwitnienie przypada zwykle na czerwiec i lipiec i trwa około 4–5 tygodni. Kwiaty wydzielają nektar o zmiennym stężeniu cukrów, a owady mogą zbierać pyłek w postaci szarożółtych obnóży. W krajach śródziemnomorskich szałwia bywa źródłem miodu towarowego, jednak w Polsce jej znaczenie jest najczęściej uzupełniające, ponieważ uprawy są zwykle niewielkie i rozproszone.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Szałwia lekarska a pszczoły
Czy szałwia lekarska jest miododajna?
Tak. Szałwia lekarska jest dobrym źródłem nektaru, a w zwartej i dobrze kwitnącej uprawie może stanowić wartościowy pożytek wczesnoletni.
Ile miodu może dać hektar szałwii lekarskiej?
Wydajność miodową szałwii lekarskiej ocenia się na 100–370 kg/ha. Jest to potencjał rośliny w pełni kwitnącej, a nie gwarantowana ilość miodu możliwa do odebrania z każdej plantacji.
Kiedy kwitnie szałwia lekarska?
W Polsce zwykle kwitnie w czerwcu i lipcu, przez około 4–5 tygodni. Dokładny termin może przesuwać się zależnie od regionu, pogody i stanowiska.
Czy szałwia lekarska daje pyłek pszczołom?
Tak. Kwiaty dostarczają pyłku, a jego wydajność z plantacji oszacowano na około 40 kg/ha. Nie jest to jednak pożytek wyłącznie pyłkowy, ponieważ szałwia ma przede wszystkim znaczenie nektarowe.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z szałwii lekarskiej?
Obnóża pyłkowe zbierane z szałwii lekarskiej mają barwę szarożółtą.
Czy z szałwii lekarskiej można uzyskać miód odmianowy?
W krajach śródziemnomorskich uzyskuje się miód szałwiowy. W Polsce byłoby to możliwe tylko przy bardzo dużej, zwartej plantacji i sprzyjającej pogodzie, dlatego zwykle nie należy oczekiwać regularnego miodu odmianowego.
Jakie stanowisko wybrać dla szałwii lekarskiej z myślą o pszczołach?
Najlepsze jest miejsce ciepłe, słoneczne i osłonięte, z żyzną, przepuszczalną glebą o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Roślina źle rośnie na podłożu podmokłym i w zastoiskach mrozowych.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.