Informacja: W polskich opracowaniach i obrocie nasiennym nadal można spotkać nazwę „wiesiołek dziwny” (Oenothera paradoxa). Plants of the World Online, opierające nazewnictwo na World Checklist of Vascular Plants, traktuje Oenothera paradoxa Hudziok jako synonim Oenothera biennis L. Dane historycznie opublikowane pod nazwą O. paradoxa zachowano jako informacje dotyczące tego synonimu.
Charakterystyka
Wiesiołek dwuletni, nazywany także nocną świecą, w pierwszym roku tworzy rozetę wydłużonych liści i silny korzeń palowy. W drugim roku wypuszcza sztywną, zwykle pojedynczą, owłosioną łodygę osiągającą najczęściej około 0,5–1,5 m wysokości, zakończoną wydłużonym kwiatostanem. Liście na pędzie są skrętoległe i lancetowate, a ku górze coraz mniejsze. Duże, cytrynowożółte kwiaty mają cztery płatki, osiem pręcików i długą, wąską rurkę korony. Rozwijają się szybko wieczorem, a po jednej dobie zwykle więdną. Owocem jest wydłużona torebka z licznymi drobnymi nasionami.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z Ameryki Północnej i jest w Polsce zadomowioną rośliną obcego pochodzenia. Spotyka się go przede wszystkim na odłogach, przydrożach, nasypach kolejowych, nieużytkach, terenach ruderalnych oraz na piaszczystych, przekształconych siedliskach. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, na glebach lekkich, suchych lub umiarkowanie suchych, żyznych i przepuszczalnych. Łatwo rozsiewa się sam i może tworzyć większe skupienia w miejscach otwartych.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-VIII
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
40–40 kg/ha
pyłek
140–220 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: wysoka.
Znaczenie pszczelarskie
Wiesiołek dwuletni dostarcza pszczołom zarówno nektaru, jak i przede wszystkim bardzo dużych ilości pyłku. Kwiaty otwierają się wieczorem, dlatego zbiór nektaru może odbywać się pod koniec dnia oraz od świtu do przedpołudnia. Pyłek robotnice zbierają najintensywniej od wczesnych godzin rannych, zanim korony zaczną więdnąć. Obnóża są duże, lekkie, żółte i mają kosmatą powierzchnię związaną z obecnością wiscyny. W polskich warunkach wydajność miodowa jest niewielka, około 40 kg/ha, natomiast potencjał pyłkowy jest bardzo wysoki. Roślina ma znaczenie przede wszystkim tam, gdzie występuje lub jest uprawiana w większym zagęszczeniu i może uzupełniać letnią bazę pyłkową pasieki.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Wiesiołek dwuletni a pszczoły
Czy wiesiołek dwuletni jest miododajny?
Tak, kwiaty dostarczają nektaru, ale w polskich warunkach jego znaczenie jest wyraźnie mniejsze niż znaczenie pyłku. Nektar jest dostępny głównie wieczorem oraz od świtu do godzin przedpołudniowych.
Jaka jest wydajność miodowa wiesiołka dwuletniego?
W polskiej literaturze pszczelarskiej podano wydajność miodową około 40 kg z hektara. Wartość ta dotyczy warunków Polski i może zależeć od pogody, zwarcia łanu oraz liczby kwitnących roślin.
Jaka jest pyłkodajność wiesiołka dwuletniego?
Dla Oenothera biennis podano około 220 kg pyłku z hektara. W starszych polskich badaniach materiału oznaczanego jako Oenothera paradoxa uzyskano około 140 kg/ha, dlatego przyjmuje się zakres 140–220 kg/ha.
Kiedy pszczoły zbierają nektar i pyłek z wiesiołka?
Kwiaty otwierają się wieczorem. Pszczoły mogą pobierać nektar wieczorem i od wczesnego rana, natomiast pyłek zbierają głównie od około 4:00–5:00 do 9:00–10:00, zanim kwiaty zaczną więdnąć.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z wiesiołka dwuletniego?
Obnóża pyłkowe są żółte. Są stosunkowo duże i lekkie, a ich powierzchnia jest kosmata z powodu obecności lepkiej wiscyny.
Kiedy kwitnie wiesiołek dwuletni?
W Polsce zwykle kwitnie od czerwca do sierpnia. Dzięki stopniowemu rozwijaniu kolejnych kwiatów kwitnienie jednej rośliny może trwać około trzech miesięcy.
Czy warto wysiewać wiesiołek dwuletni dla pszczół?
Może być wartościowym dodatkiem do nasadzeń pyłkodajnych na słonecznych, lekkich stanowiskach. Nie jest jednak rośliną na silny pożytek miodowy; jego największym walorem dla pasieki jest wysoka produkcja pyłku i długi okres kwitnienia.
Czy wiesiołek dziwny i wiesiołek dwuletni to ten sam gatunek?
W aktualnym ujęciu Plants of the World Online nazwa Oenothera paradoxa, stosowana dla wiesiołka dziwnego, jest synonimem Oenothera biennis. W polskich źródłach starsza nazwa nadal bywa używana.
Czy wiesiołek dwuletni jest gatunkiem rodzimym w Polsce?
Nie. Pochodzi z Ameryki Północnej, ale od dawna jest w Polsce zadomowiony i często występuje na siedliskach ruderalnych, odłogach oraz przy drogach i torach.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.