Przejdź do treści
Opublikowany

Wyka siewna

Vicia sativa L.

Informacja: Nie należy przenosić na wykę siewną parametrów pożytkowych wyki ptasiej ani wyki kosmatej. Są to odrębne gatunki, różniące się biologią, terminem rozwoju i wartością pożytkową.

Charakterystyka

Wyka siewna jest jednoroczną rośliną bobowatą o wiotkich, kanciastych pędach, zwykle długości 30–100 cm. Pędy płożą się lub wspinają po roślinach podporowych dzięki rozgałęzionym wąsom na końcach liści. Liście są parzystopierzaste i składają się z kilku par eliptycznych albo odwrotnie jajowatych listków. W kątach liści wyrastają pojedyncze lub po dwa motylkowate kwiaty, najczęściej purpurowofioletowe, różowofioletowe lub niebieskofioletowe. Owocem jest wydłużony strąk zawierający kilka nasion.

Siedlisko

Gatunek jest rodzimy dla Polski, a zarazem od dawna uprawiany na zielonkę, paszę, nasiona, nawóz zielony i w mieszankach międzyplonowych, często ze zbożem pełniącym funkcję rośliny podporowej. Może także występować na polach, przy drogach i w innych siedliskach przekształconych przez człowieka. Najlepiej rozwija się na stanowiskach słonecznych, na glebach umiarkowanie żyznych, przepuszczalnych i niezbyt suchych. Termin kwitnienia zasiewu jest wyraźnie zależny od terminu siewu.

Kalendarz kwitnienia

kalendarz kwitnienia · V-VII

Termin kwitnienia zależy od terminu wysiewu — w konkretnym miejscu może wypadać w innym okresie niż podany zakres.

Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).

Ocena pożytkowa

nektar

20–40 kg/ha

pyłek

spadź

Pewność parametrów: średnia.

Znaczenie pszczelarskie

Wyka siewna dostarcza nektaru i pyłku, lecz zwykle ma znaczenie pożytku uzupełniającego, a nie towarowego. Jej wydajność miodową podaje się na poziomie 20–40 kg/ha. Kwiaty są szczególnie chętnie wykorzystywane przez trzmiele i większe pszczoły dziko żyjące; pszczoła miodna może z nich korzystać, ale dostęp do nagrody pokarmowej ogranicza motylkowa, stosunkowo głęboka budowa korony. Dla pasieki największe znaczenie mogą mieć większe, jednocześnie kwitnące zasiewy, zwłaszcza w okresach słabszej dostępności innych pożytków. O intensywności oblotu decydują warunki pogodowe, faza kwitnienia oraz udział wyki w mieszance.

Galeria

Zdjęcia gatunku

Gdzie ją uprawiają - wg województw

uprawy (ARiMR 2026)

Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.

Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki

Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.

Najczęstsze pytania - Wyka siewna a pszczoły

Czy wyka siewna jest miododajna?

Tak. Wyka siewna dostarcza nektaru, ale zazwyczaj jest pożytkiem uzupełniającym. Jej znaczenie rośnie przy większej powierzchni kwitnącego zasiewu i niedoborze innych roślin nektarodajnych.

Ile miodu może dać hektar wyki siewnej?

W literaturze pszczelarskiej podaje się wydajność miodową około 20–40 kg/ha. Wynik praktyczny zależy od pogody, obsady roślin, terminu kwitnienia oraz dostępności konkurencyjnych pożytków.

Czy wyka siewna dostarcza pszczołom pyłku?

Tak, kwiaty dostarczają także pyłku. Brakuje jednak wiarygodnej, przeliczonej na hektar wartości wydajności pyłkowej dla tego gatunku.

Kiedy kwitnie wyka siewna?

Najczęściej kwitnie od maja do lipca. W uprawie dokładny termin może przesuwać się wraz z terminem siewu, przebiegiem pogody i składem mieszanki.

Czy pszczoła miodna korzysta z kwiatów wyki siewnej?

Tak, może zbierać z nich nektar i pyłek, ale motylkowa budowa kwiatu nie zawsze zapewnia jej tak łatwy dostęp jak trzmielom lub większym pszczołom samotnicom. Oblot może być wyraźniejszy przy ograniczonej dostępności innych pożytków.

Czy wyka siewna nadaje się do mieszanek przyjaznych zapylaczom?

Może być wartościowym składnikiem mieszanki pastewnej lub międzyplonowej, ponieważ wiąże azot atmosferyczny i podczas kwitnienia oferuje owadom nektar oraz pyłek. Jej wartość pożytkowa zależy jednak od udziału wyki w zasiewie i od terminu koszenia.

Czy wyka siewna i wyka kosmata to ta sama roślina?

Nie. Wyka siewna to Vicia sativa, natomiast wyka kosmata to Vicia villosa. Są to odrębne gatunki, dlatego nie należy łączyć ich danych o kwitnieniu ani wydajności pożytkowej.

Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.