Informacja: Nie należy utożsamiać żmijowca greckiego (Echium creticum) z żmijowcem zwyczajnym (Echium vulgare). Są to odrębne gatunki, dlatego danych o terminie kwitnienia, wydajności pyłkowej i barwie obnóży żmijowca zwyczajnego nie należy automatycznie przypisywać żmijowcowi greckiemu.
Charakterystyka
Żmijowiec grecki jest szorstko owłosioną rośliną dwuletnią z rodziny ogórecznikowatych. W pierwszym sezonie zwykle tworzy rozetę liści, a po przezimowaniu rozwija wzniesione, rozgałęzione pędy kwiatowe. Liście odziomkowe są wydłużone, natomiast górne mniejsze i zwężone u nasady. Kwiaty zebrane są w gęste, skrętkowate kwiatostany; ich owłosione korony mają zwykle intensywną purpurowoczerwoną barwę, a jeden lub dwa pręciki wystają poza koronę.
Siedlisko
Gatunek pochodzi z zachodniej i południowej części basenu Morza Śródziemnego, dlatego nie jest rodzimy dla flory Polski. W naturalnym zasięgu zasiedla przede wszystkim suche, silnie nasłonecznione miejsca zaburzone: pobocza, ugory, obrzeża pól i nieużytki. W Polsce może być uprawiany na stanowiskach ciepłych i słonecznych, w lekkiej, przepuszczalnej glebie; źle znosi długotrwałe zastoiska wody.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · VI-IX
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
400–700 kg/ha
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Żmijowiec grecki dostarcza pszczołom przede wszystkim nektaru, a jego kwiaty są także źródłem pyłku. W zestawieniach literatury pszczelarskiej dla tego gatunku podawano wydajność miodową rzędu 400–700 kg/ha, co wskazuje na duży potencjał pożytkowy dobrze prowadzonej, zwartej uprawy. Obfitość pożytku zależy jednak od powodzenia uprawy i warunków pogodowych podczas kwitnienia. Gatunek może wzmacniać bazę pożytkową latem na suchszych stanowiskach, lecz nie należy przenosić na niego wyników dotyczących rodzimego żmijowca zwyczajnego.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie ją uprawiają - wg województw
uprawy (ARiMR 2026)
Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Żmijowiec grecki a pszczoły
Czy żmijowiec grecki jest rośliną miododajną?
Tak. Echium creticum figuruje w wykazie roślin miododajnych objętych polskim ekoschematem, a jego kwiaty są intensywnie nektarujące.
Jaka jest miododajność żmijowca greckiego?
W literaturze pszczelarskiej zestawianej dla tego gatunku podawano około 400–700 kg miodu z hektara. Jest to potencjał uprawy przy dobrym kwitnieniu, a nie gwarantowany plon w każdych warunkach.
Czy żmijowiec grecki daje pszczołom pyłek?
Tak, pszczoły miodne odwiedzają jego kwiaty również po pyłek. Nie ma jednak wiarygodnie udokumentowanej wydajności pyłkowej tego gatunku w kg/ha.
Kiedy kwitnie żmijowiec grecki w Polsce?
W uprawie jego kwitnienie przypada zazwyczaj na okres od czerwca do września. Dokładny termin zależy od pogody, terminu siewu oraz tego, czy rośliny zakwitają po przezimowaniu.
Czy żmijowiec grecki jest rośliną jednoroczną czy dwuletnią?
Botanicznie Echium creticum jest gatunkiem dwuletnim. W praktyce oferty nasion mogą różnie opisywać długość jego cyklu, dlatego przy planowaniu pożytku trzeba uwzględnić możliwość kwitnienia dopiero po przezimowaniu.
Czy żmijowiec grecki jest rodzimy w Polsce?
Nie. Gatunek pochodzi z zachodniej i południowej części obszaru śródziemnomorskiego; w Polsce jest rośliną uprawianą, a nie składnikiem rodzimej flory.
Na jakiej glebie uprawiać żmijowiec grecki dla pszczół?
Najlepiej sprawdza się stanowisko pełne słońca z glebą lekką, suchą do umiarkowanie suchą i dobrze przepuszczalną. Nie jest odpowiedni na miejsca podmokłe lub długo zalewane.
Czy można stosować dane żmijowca zwyczajnego do oceny żmijowca greckiego?
Nie. Żmijowiec zwyczajny i żmijowiec grecki są różnymi gatunkami. Szczególnie nie należy bezpośrednio przenosić danych o wydajności pyłkowej ani o ciemnoniebieskiej barwie obnóży żmijowca zwyczajnego.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.