Przejdź do treści
Opublikowany

Bez koralowy

Sambucus racemosa L.

Informacja: Nie należy spożywać surowych owoców ani nasion bzu koralowego. Mogą zawierać związki cyjanogenne; ewentualne wykorzystanie kulinarne wymaga właściwego przygotowania i ostrożności.

Charakterystyka

Bez koralowy, nazywany miejscowo także kalinką, jest rodzimym krzewem, rzadziej małym drzewem, zwykle osiągającym 1–4 m wysokości. Tworzy wyprostowane, rozgałęzione pędy z jasnymi przetchlinkami i charakterystycznym rdzawo- lub cynamonowobrązowym rdzeniem. Naprzeciwległe liście są nieparzystopierzaste, najczęściej z 5–7 ostro piłkowanymi listkami. Drobne, kremowobiałe albo żółtawe, pachnące kwiaty zebrane są w gęste szczytowe wiechy. Latem dojrzewają kuliste, jaskrawoczerwone pestkowce skupione w wyraźnych owocostanach.

Siedlisko

Gatunek rodzimy w Polsce, najczęstszy w południowej części kraju, na pogórzach i w górach; na niżu występuje bardziej rozproszenie. Rośnie przede wszystkim w podszycie żyznych lasów liściastych i mieszanych, na ich skrajach, w zaroślach, na polanach oraz w miejscach po zaburzeniach drzewostanu. Najlepiej rozwija się na glebach świeżych, próchnicznych i żyznych, przy umiarkowanej wilgotności. Dobrze znosi półcień, ale kwitnie również na stanowiskach bardziej nasłonecznionych.

Kalendarz kwitnienia

kalendarz kwitnienia · IV-V

Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).

Ocena pożytkowa

nektar

pyłek

spadź

Pewność parametrów: średnia.

Znaczenie pszczelarskie

Bez koralowy zakwita wczesną wiosną, zwykle przed bzem czarnym. Pszczoły miodne mogą zbierać z jego kwiatów pyłek, dlatego krzew może uzupełniać bazę białkową rodzin w okresie rozwoju wiosennego. Nie tworzy jednak zwykle rozległych, zwartych powierzchni pożytkowych, a jego oblot bywa mniej wyraźny niż oblot wielu innych roślin kwitnących w tym samym czasie. Wartość pyłkową można uznać za średnią, lecz nie została określona w kg/ha. Znaczenie nektarowe pozostaje niepewne: brak danych ilościowych, a jedna z ocen pożytkowych klasyfikuje je jako znikome. Bez koralowy powinien być traktowany jako lokalny, wczesny pożytek pyłkowy, a nie roślina do planowania towarowego pożytku nektarowego.

Galeria

Zdjęcia gatunku

Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw

lasy państwowe (LP)lasy poza LP

Las: powierzchnia zredukowana gatunku w drzewostanach (BDL/UPUL); poza LP = drzewostany niepaństwowe. LP przypisane do województw po geometrii wydzieleń.

Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki

Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.

Najczęstsze pytania - Bez koralowy a pszczoły

Czy bez koralowy jest pożyteczny dla pszczół?

Tak, przede wszystkim jako lokalne źródło pyłku wczesną wiosną. Jego znaczenie zależy od liczby krzewów w okolicy oraz dostępności innych roślin kwitnących w tym samym czasie.

Kiedy kwitnie bez koralowy?

W Polsce kwitnie zwykle od kwietnia do maja, na ogół wcześniej niż bez czarny. Termin może przesuwać się zależnie od regionu, wysokości nad poziomem morza i przebiegu wiosennej pogody.

Czy bez koralowy dostarcza pszczołom pyłku?

Tak. Źródła pożytkowe wskazują jego średnią wartość pyłkową, ale brakuje wiarygodnych danych pozwalających określić wydajność pyłkową w kilogramach z hektara. Największe znaczenie ma podczas wiosennego rozwoju rodzin.

Czy bez koralowy jest rośliną miododajną?

Nie powinien być uznawany za istotną roślinę miododajną dla pasieki. Brakuje potwierdzonych danych o wydajności nektarowej, a jedna z ocen pożytkowych wskazuje wartość nektarową N0/4. Nie należy przypisywać mu miododajności w kg/ha.

Czy warto sadzić bez koralowy dla pszczół?

Może być dobrym składnikiem rodzimych zadrzewień, żywopłotów i nasadzeń przy lesie, zwłaszcza tam, gdzie zależy na uzupełnieniu wczesnowiosennej bazy pyłkowej. Nie jest jednak gatunkiem, który samodzielnie zapewni silny pożytek nektarowy.

Czy bez koralowy daje spadź?

Nie ma wiarygodnych danych potwierdzających istotne znaczenie spadziowe bzu koralowego. Gatunku nie należy planować jako źródła pożytku spadziowego.

Czy owoce bzu koralowego są bezpieczne do jedzenia?

Surowych owoców i nasion nie należy spożywać, ponieważ mogą zawierać związki cyjanogenne. Ewentualne zastosowanie kulinarne wymaga ostrożnego postępowania i odpowiedniej obróbki.

Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.