Informacja: Buk nie wytwarza nektaru. Jego wartość dla pszczół wynika z dostępności pyłku w czasie kwitnienia oraz z możliwej, lecz nieregularnej spadzi liściowej.
Charakterystyka
Buk zwyczajny, nazywany także bukiem pospolitym, jest dużym drzewem liściastym osiągającym zwykle 30–40 m wysokości. Ma prosty pień oraz długo gładką, cienką, popielatoszarą korę. Korona jest szeroka i regularna, szczególnie u drzew rosnących pojedynczo. Liście są jajowate lub eliptyczne, zaostrzone, z lekko falistym brzegiem i jedwabistymi włoskami widocznymi zwłaszcza na młodych blaszkach. Rozdzielnopłciowe kwiaty rozwijają się wraz z liśćmi: męskie tworzą zwisające, niemal kuliste główki, a żeńskie występują po dwa i są otoczone okrywą. Owocem jest bukiew — trójgraniasty orzeszek dojrzewający w zdrewniałej, kolczastej miseczce.
Siedlisko
Buk zwyczajny jest rodzimym gatunkiem Polski i ważnym drzewem lasotwórczym Europy. Rośnie przede wszystkim w lasach liściastych i mieszanych, tworząc buczyny albo wchodząc w skład drzewostanów z jodłą, dębami, grabem i jaworem. W Polsce jest szczególnie częsty na zachodzie, południu oraz w rejonach wyżynnych i górskich. Najlepiej rozwija się na glebach żyznych, świeżych, przewiewnych i dostatecznie wilgotnych. Dobrze znosi zacienienie, lecz jest wrażliwy na długotrwałą suszę, upały, wahania poziomu wód gruntowych oraz późne przymrozki uszkadzające młode liście i kwiaty.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · IV-V
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Buk kwitnie w kwietniu i maju, zazwyczaj przez około dwa tygodnie, równocześnie z rozwojem liści. Jest gatunkiem wiatropylnym i nie dostarcza nektaru. W ciepłe, bezwietrzne dni zbieraczki mogą jednak intensywnie korzystać z pyłku męskich kwiatostanów, formując cytrynowożółte obnóża. Wartość tego pożytku zależy od pogody, obfitości kwitnienia oraz udziału buka w drzewostanie; dla pasieki ma przede wszystkim charakter uzupełniającego pożytku rozwojowego. Na liściach może czasem pojawić się spadź, lecz jej występowanie jest nieregularne i nie daje podstaw do planowania gospodarki pasiecznej. Buk nie jest rośliną miododajną, ale w rozległych buczynach może wspierać wiosenne zaopatrzenie rodzin w pyłek.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw
lasy państwowe (LP)lasy poza LP
Las: powierzchnia zredukowana gatunku w drzewostanach (BDL/UPUL); poza LP = drzewostany niepaństwowe. LP przypisane do województw po geometrii wydzieleń.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Buk zwyczajny a pszczoły
Czy buk zwyczajny jest miododajny?
Nie. Buk jest drzewem wiatropylnym, a jego kwiaty nie wytwarzają nektaru. Nie należy więc oczekiwać z niego pożytku nektarowego ani miodu odmianowego.
Czy pszczoły zbierają pyłek z buka?
Tak. Pszczoły mogą zbierać pyłek z męskich kwiatostanów buka, zwłaszcza podczas ciepłej i bezwietrznej pogody. Jest to pożytek uzupełniający, którego znaczenie rośnie tam, gdzie buk tworzy rozległe drzewostany.
Kiedy buk zwyczajny kwitnie?
Buk kwitnie zwykle od kwietnia do maja, równocześnie z rozwojem liści. Okres kwitnienia trwa przeciętnie około dwóch tygodni, ale jego dokładny termin zależy od regionu i przebiegu wiosennej pogody.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z buka?
Obnóża pyłkowe zbierane z buka mają barwę cytrynowożółtą. Sam kolor nie pozwala jednak na pewne rozpoznanie ich pochodzenia, ponieważ podobne odcienie może dawać więcej roślin kwitnących wiosną.
Czy buk zwyczajny daje spadź?
Na liściach buka może pojawiać się spadź, z której pszczoły korzystają, jeśli wystąpi ona w odpowiedniej ilości. Jest to jednak pożytek nieregularny, zależny od obecności organizmów wydzielających spadź oraz od pogody.
Czy można liczyć na miód spadziowy z buka?
Buk może mieć udział w pożytku spadziowym, ale nie jest jego pewnym ani regularnym źródłem. Pojawienie się spadzi bukowej ma zwykle znaczenie lokalne, dlatego nie powinno być podstawą planowania wywozu pasieki.
Czy warto sadzić buk specjalnie dla pszczół?
Buk warto sadzić przede wszystkim jako rodzimy gatunek leśny, krajobrazowy lub parkowy, a nie jako główną roślinę pożytkową. Nie daje nektaru, lecz może uzupełniać bazę pyłkową pszczół wiosną i sporadycznie dostarczać spadzi.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.