Informacja: Nie należy mylić derenia świdwy z dereniem jadalnym. Dereń świdwa kwitnie późną wiosną białymi kwiatami, natomiast dereń jadalny rozwija żółte kwiaty bardzo wcześnie, przed rozwojem liści.
Charakterystyka
Dereń świdwa, nazywany także świdwą, jest rodzimym, rozłożystym krzewem dorastającym zazwyczaj do 2–5 m. Młode pędy, szczególnie dobrze oświetlone, z czasem wyraźnie czerwienieją. Liście są naprzeciwległe, jajowate lub eliptyczne, całobrzegie i mają charakterystyczne łukowato ku wierzchołkowi zbiegające nerwy. Drobne, białe, czteropłatkowe kwiaty tworzą liczne płaskie podbaldachy. Jesienią dojrzewają kuliste, niebieskoczarne pestkowce, a liście często przebarwiają się intensywnie na czerwono.
Siedlisko
Gatunek jest rodzimy w Polsce i dość pospolity, z wyjątkiem części północnej kraju. Rośnie w zaroślach, na obrzeżach lasów liściastych i mieszanych, w żywopłotach, na skrajach polan oraz na nasłonecznionych skarpach. Najlepiej rozwija się na glebach świeżych, umiarkowanie żyznych, często zasobnych w wapń, ale jest tolerancyjny i dobrze znosi okresowe przesuszenie. Dzięki odrostom korzeniowym może rozrastać się w zwarte skupienia; bywa też sadzony w zadrzewieniach śródpolnych, parkach i ogrodach.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-VI
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Dereń świdwa dostarcza pszczołom nektaru i niewielkich ilości pyłku podczas kwitnienia w maju oraz czerwcu. Płaskie kwiatostany z odsłoniętym dyskiem nektarnikowym są dostępne również dla owadów o krótkim aparacie gębowym. W miejscach, gdzie krzew tworzy większe zarośla lub żywopłoty, może wspierać rodziny pszczele w okresie późnowiosennym, jednak zwykle nie jest oblatywany tak intensywnie, by stanowił samodzielny pożytek towarowy. Znaczenie gatunku polega przede wszystkim na uzupełnianiu zróżnicowanej bazy pokarmowej na skrajach lasów i w krajobrazie rolniczym. Obnóża pyłkowe obserwowane u pszczół mają barwę jasnożółtą.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw
lasy państwowe (LP)lasy poza LP
Las: powierzchnia zredukowana gatunku w drzewostanach (BDL/UPUL); poza LP = drzewostany niepaństwowe. LP przypisane do województw po geometrii wydzieleń.
Nadleśnictwa, w których dereń świdwa zajmuje najwięcej lasu
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Dereń świdwa a pszczoły
Czy dereń świdwa jest miododajny?
Tak, jego kwiaty dostarczają pszczołom nektaru. Jest jednak pożytkiem uzupełniającym, a nie rośliną dającą zwykle silny pożytek towarowy.
Ile miodu z hektara może dać dereń świdwa?
Nie ma wiarygodnych danych pozwalających podać wydajność miodową derenia świdwy w kg/ha. Gatunek rośnie najczęściej w zaroślach i na obrzeżach lasów, a nie w dużych, jednorodnych uprawach.
Czy pszczoły zbierają pyłek z derenia świdwy?
Tak, pszczoły miodne mogą zbierać z niego pyłek, ale jest to pożytek o niewielkim znaczeniu. Jego wykorzystanie zależy od liczby kwitnących krzewów w pobliżu pasieki oraz od konkurencyjnych roślin kwitnących w tym samym czasie.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z derenia świdwy?
Obnóża pyłkowe zbierane z derenia świdwy są jasnożółte.
Kiedy kwitnie dereń świdwa?
W warunkach Polski kwitnie zwykle od maja do czerwca. Termin może nieznacznie przesuwać się zależnie od regionu i przebiegu wiosennej pogody.
Czy warto sadzić dereń świdwę dla pszczół?
Warto sadzić go jako składnik rodzimych żywopłotów, zadrzewień śródpolnych i nasadzeń przy skrajach lasu. Najlepszy efekt pożytkowy daje w połączeniu z innymi krzewami i drzewami kwitnącymi wiosną oraz latem.
Czy z derenia świdwy można uzyskać miód odmianowy?
Nie jest to typowe źródło miodu odmianowego. Nawet przy większej liczbie kwitnących krzewów jego nektar jest zwykle częścią wielogatunkowego pożytku późnowiosennego.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.