Informacja: Nie należy oczekiwać miodu odmianowego z jarzębu. O rzeczywistym znaczeniu pożytku decydują zagęszczenie kwitnących drzew oraz pogoda w krótkim okresie kwitnienia.
Charakterystyka
Jarząb pospolity, nazywany także jarzębiną lub jarzębem zwyczajnym, rośnie jako niewielkie drzewo albo wysoki krzew, zwykle osiągający około 15 m wysokości. Ma pierzasto złożone liście z wąsko eliptycznymi, piłkowanymi listkami. W maju rozwija szerokie, wielokwiatowe baldachogrona białych lub kremowobiałych kwiatów o charakterystycznym intensywnym zapachu. Jesienią dojrzewają liczne kulistawe owoce jabłkowate, pomarańczowoczerwone do czerwonych.
Siedlisko
Jest gatunkiem rodzimym w Polsce i pospolitym na większości kraju. Występuje w borach, lasach mieszanych i liściastych, zaroślach, na obrzeżach lasów oraz w miejscach po wycince; bywa też sadzony przy drogach i w zieleni miejskiej. Dobrze znosi stanowiska słoneczne i półcieniste, a także różne warunki glebowe — od podłoży stosunkowo suchych po umiarkowanie wilgotne. Zwykle rośnie pojedynczo lub w rozproszeniu.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-VI
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
20–20 kg/ha
pyłek
50–50 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Jarząb dostarcza pszczołom nektaru i pyłku podczas majowego pożytku, często równocześnie z wieloma silniej nektarującymi drzewami i roślinami zielnymi. Przyjmowana wydajność miodowa to około 20 kg/ha, a pyłkowa około 50 kg/ha, dlatego jego większe znaczenie dotyczy pyłku. Krótkie kwitnienie i najczęściej rozproszone występowanie sprawiają, że rzadko jest podstawą pożytku towarowego. Może jednak wzmacniać bazę pokarmową rodzin na terenach leśnych, w zadrzewieniach śródpolnych i w zieleni wiejskiej.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie występuje - lasy i uprawy wg województw
lasy państwowe (LP)lasy poza LPuprawy (ARiMR 2026)
Las: powierzchnia zredukowana gatunku w drzewostanach (BDL/UPUL); poza LP = drzewostany niepaństwowe. LP przypisane do województw po geometrii wydzieleń. Uprawy: zadeklarowana powierzchnia działek rolnych (ARiMR/GSA), zsumowana ze wszystkich odmian tej samej rośliny.
Nadleśnictwa, w których jarząb pospolity zajmuje najwięcej lasu
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Jarząb pospolity a pszczoły
Czy jarząb pospolity jest miododajny?
Tak. Kwiaty jarzębu dostarczają pszczołom nektaru i pyłku, ale roślina ma przede wszystkim znaczenie jako pożytek uzupełniający. W lasach i zadrzewieniach zwykle występuje rozproszona, dlatego rzadko tworzy pożytek towarowy.
Jaka jest wydajność miodowa jarzębu pospolitego?
Polska literatura pszczelarska podaje około 20 kg miodu z hektara. Jest to wartość orientacyjna, a wykorzystanie pożytku ograniczają krótki okres kwitnienia i niewielka powierzchnia zwartych skupień jarzębu.
Jaka jest pyłkodajność jarzębu pospolitego?
Podawana wydajność pyłkowa wynosi około 50 kg/ha. Jarząb jest więc wartościowszy dla pszczół jako źródło pyłku niż jako źródło nektaru.
Kiedy kwitnie jarząb pospolity?
Najczęściej kwitnie w maju, przez około dwa tygodnie. Na chłodniejszych stanowiskach lub w wyżej położonych częściach kraju kwitnienie może przesunąć się do początku czerwca.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z jarzębu pospolitego?
Obnóża pyłkowe zbierane z jarzębu pospolitego mają barwę zielonkawożółtą.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.