Informacja: Kasztanowiec zwyczajny nie jest kasztanem jadalnym. Kasztan jadalny to Castanea sativa z rodziny bukowatych, różniący się budową, owocami i wartością pożytkową. W piśmiennictwie opisywano niekorzystne skutki dominacji pyłku kasztanowca w diecie młodych pszczół, zwłaszcza przy chłodnej pogodzie i braku innych źródeł pyłku. Nie oznacza to jednak, że normalny, zróżnicowany pożytek z kwitnących kasztanowców należy uznawać za toksyczny dla rodziny pszczelej.
Charakterystyka
Kasztanowiec zwyczajny, zwany także kasztanowcem białym lub pospolitym, jest dużym drzewem liściastym dorastającym zwykle do 25–30 m. Tworzy szeroką, gęstą, zaokrągloną koronę i ma duże, lepkie pąki. Liście są naprzeciwległe, dłoniasto złożone z 5–7 szerokich, piłkowanych listków. W maju rozwija okazałe, pionowe wiechy białych kwiatów z żółtą plamą na dolnym płatku; po zapyleniu plama czerwienieje. Owocem jest zielona, kolczasta torebka zawierająca zwykle 1–3 duże, błyszczące, brązowe nasiona.
Siedlisko
Naturalnie rośnie w górach Półwyspu Bałkańskiego oraz w części Turcji. W Polsce jest zadomowionym gatunkiem obcego pochodzenia, od stuleci sadzonym przede wszystkim w parkach, alejach, przy drogach i na terenach miejskich; miejscami dziczeje. Najlepiej rozwija się na glebach żyznych, głębokich, przepuszczalnych i dostatecznie wilgotnych. Dobrze znosi lekkie ocienienie, lecz w pełnym świetle zwykle kwitnie obficiej. Susza, zasolenie podłoża oraz silne uszkodzenie liści przez szrotówka kasztanowcowiaczka osłabiają drzewa.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
30–60 kg/ha
pyłek
20–30 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: niska.
Znaczenie pszczelarskie
Kasztanowiec zwyczajny dostarcza pszczołom nektaru i pyłku w maju, przez około dwa tygodnie. Pszczoły miodne oraz trzmiele chętnie odwiedzają duże kwiatostany, a żółte plamy na świeżych kwiatach wskazują kwiaty oferujące nagrodę; po zapyleniu czerwienieją, a wydzielanie nektaru ustaje lub silnie maleje. Polska literatura podaje wydajność miodową rzędu 30–60 kg/ha i pyłkową około 20–30 kg/ha. Obnóża pyłkowe są ceglastoczerwone. Drzewa występują zwykle rozproszone, dlatego pożytek ma najczęściej charakter uzupełniający i zasila wiosenne miody wielokwiatowe. Lepkie wydzieliny z pąków mogą być zbierane jako surowiec do produkcji propolisu. Spadź może pojawiać się lokalnie, ale nie jest pożytkiem regularnym.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw
lasy państwowe (LP)lasy poza LP
Las: powierzchnia zredukowana gatunku w drzewostanach (BDL/UPUL); poza LP = drzewostany niepaństwowe. LP przypisane do województw po geometrii wydzieleń.
Nadleśnictwa, w których kasztanowiec zwyczajny zajmuje najwięcej lasu
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Kasztanowiec zwyczajny a pszczoły
Czy kasztanowiec zwyczajny i kasztanowiec biały to ten sam gatunek?
Tak. Nazwy kasztanowiec zwyczajny, kasztanowiec biały i kasztanowiec pospolity odnoszą się do gatunku Aesculus hippocastanum L.
Kiedy kwitnie kasztanowiec zwyczajny?
W warunkach Polski kwitnie przede wszystkim w maju, zazwyczaj przez około dwa tygodnie. Dokładny termin zależy od temperatury i regionu kraju.
Jaka jest miododajność kasztanowca zwyczajnego?
Polskie opracowania podają wydajność miodową około 30–60 kg/ha, przy czym często wskazywany jest zakres 50–60 kg/ha. W praktyce znaczenie dla pasieki zależy od liczby kwitnących drzew w okolicy.
Jaka jest pyłkodajność kasztanowca zwyczajnego?
Wydajność pyłkową ocenia się na około 20–30 kg/ha, najczęściej około 25 kg/ha. Pszczoły intensywnie zbierają pyłek z kwiatów podczas majowego kwitnienia.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z kasztanowca?
Obnóża pyłkowe z kasztanowca zwyczajnego mają charakterystyczny ceglastoczerwony kolor.
Dlaczego plamy na kwiatach kasztanowca zmieniają kolor?
Żółta plama sygnalizuje owadom kwiat będący jeszcze źródłem nagrody. Po zapyleniu czerwienieje, a wydzielanie nektaru ustaje lub wyraźnie słabnie, dzięki czemu zapylacze częściej wybierają kwiaty niezapylone.
Czy kasztanowiec zwyczajny daje spadź?
Może być źródłem spadzi, ale jej pojaw jest nieregularny, zależny od sezonu i lokalnych warunków. Nie należy traktować kasztanowca jako pewnego, corocznego pożytku spadziowego.
Czy pszczoły wykorzystują kasztanowiec do produkcji propolisu?
Tak. Pszczoły mogą zbierać lepkie, żywiczne wydzieliny z pąków kasztanowca i wykorzystywać je jako jeden z surowców propolisowych.
Czy kasztanowiec zwyczajny to kasztan jadalny?
Nie. Kasztanowiec zwyczajny to Aesculus hippocastanum z rodziny mydleńcowatych, natomiast kasztan jadalny to Castanea sativa z rodziny bukowatych.
Czy z kasztanowca zwyczajnego powstaje miód odmianowy?
W Polsce jest to mało prawdopodobne, ponieważ kasztanowce rosną zwykle pojedynczo lub w alejach i parkach. Ich nektar zasila najczęściej wiosenne miody wielokwiatowe.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.