Informacja: Olsza czarna nie jest rośliną miododajną w znaczeniu nektarowym. Wartość 884 g pyłku z drzewa dotyczy ujęcia rodzaju Alnus i nie powinna być automatycznie odnoszona do każdego drzewa olszy czarnej ani przeliczana na hektar.
Charakterystyka
Olsza czarna, nazywana także olchą czarną, jest rodzimym drzewem dorastającym zwykle do 20–30 m, wyjątkowo wyższym. Rozpoznaje się ją po ciemnej, z wiekiem głęboko i tafelkowato spękanej korze oraz lepkich młodych pędach, pąkach i liściach. Liście są szerokie, zwykle odwrotnie jajowate lub prawie okrągłe, ciemnozielone i często mają tępy albo płytko wycięty wierzchołek. Przed rozwojem liści pojawiają się długie, zwisające kotki męskie oraz krótkie kwiatostany żeńskie. Po zapyleniu żeńskie kotki drewnieją, tworząc trwałe, szyszeczkowate owocostany.
Siedlisko
Gatunek rodzimy w Polsce, związany przede wszystkim z terenami podmokłymi. Rośnie w dolinach rzecznych, nad brzegami jezior i cieków, na bagnach, torfowiskach oraz w wilgotnych lasach liściastych, gdzie tworzy olsy. Najlepiej znosi gleby wilgotne, okresowo zalewane i słabo natlenione. Dzięki symbiozie z promieniowcami z rodzaju Frankia wiąże azot atmosferyczny, co sprzyja wzbogacaniu podłoża w związki azotowe.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · III-IV
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Olsza czarna jest pożytkiem wyłącznie pyłkowym, a jej wartość przypada na bardzo wczesną część sezonu. Męskie kotki uwalniają dużo pyłku, który pszczoły mogą zbierać podczas pierwszych cieplejszych lotów w marcu i kwietniu. Świeży pyłek może wspierać rozwój rodzin rozpoczynających wychów czerwiu, zwłaszcza tam, gdzie olsze rosną licznie w dolinach rzek i na mokrych terenach leśnych. Gatunek nie dostarcza nektaru. Rzeczywiste wykorzystanie pożytku zależy przede wszystkim od pogody: przy chłodzie, opadach lub silnym wietrze pszczoły nie mogą efektywnie korzystać z pyłku mimo kwitnących drzew. W literaturze podawano 884 g pyłku z drzewa dla olsz, lecz nie jest to wartość rozdzielona i potwierdzona osobno dla olszy czarnej, dlatego nie należy przeliczać jej na hektar.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw
lasy państwowe (LP)lasy poza LP
Las: powierzchnia zredukowana gatunku w drzewostanach (BDL/UPUL); poza LP = drzewostany niepaństwowe. LP przypisane do województw po geometrii wydzieleń.
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Olsza czarna a pszczoły
Czy olsza czarna jest miododajna?
Nie w sensie nektarowym. Olsza czarna jest wiatropylna, jej kwiaty nie mają nektarników i nie dostarczają pszczołom użytkowego nektaru.
Czy pszczoły zbierają pyłek z olszy czarnej?
Tak. Pszczoły mogą zbierać pyłek z męskich kotek podczas ciepłych dni wczesną wiosną, gdy dostępnych jest jeszcze niewiele innych źródeł białka.
Kiedy kwitnie olsza czarna?
Najczęściej kwitnie od marca do kwietnia, przed rozwojem liści. Termin zależy od regionu i przebiegu pogody, a pojedyncze drzewo kwitnie zwykle około 1–3 tygodni.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z olszy?
Obnóża pyłkowe z olsz są opisywane jako żółte do jasnobrązowych.
Jaka jest wydajność pyłkowa olszy czarnej?
Brakuje wiarygodnej wartości w kg/ha ustalonej wyłącznie dla olszy czarnej. W literaturze pszczelarskiej spotyka się wartość 884 g pyłku z drzewa dla olsz, ale nie należy traktować jej jako uniwersalnego wyniku dla tego jednego gatunku ani przeliczać na hektar bez danych o obsadzie drzew.
Czy olsza czarna ma znaczenie dla rozwoju rodzin pszczelich?
Może mieć znaczenie lokalne jako bardzo wczesne źródło pyłku wspierające wychów czerwiu po zimie. Jej wykorzystanie jest jednak silnie uzależnione od pogody umożliwiającej oblot.
Czy chłodna pogoda ogranicza pożytek z olszy czarnej?
Tak. Olsza kwitnie w okresie częstych chłodów, opadów i wiatru. Nawet obfite pylenie nie przynosi rodzinom korzyści, jeśli pszczoły nie mogą opuszczać ula.
Czy olsza czarna daje spadź?
Brak wiarygodnych danych wskazujących, aby była regularnym i użytkowym źródłem spadzi dla pasiek.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.