Informacja: Porzeczka czarna jest odrębnym gatunkiem od porzeczki zwyczajnej (Ribes rubrum) i porzeczki czerwonej (Ribes spicatum), dlatego nie należy przenosić między nimi danych o wydajności pożytkowej. Wartość 30–70 kg/ha oznacza potencjał roślin, a nie gwarantowany zbiór miodu z ula.
Charakterystyka
Porzeczka czarna, nazywana także smorodynią, jest bezkolcowym krzewem dorastającym zwykle do 2 m wysokości. Ma sztywne, wzniesione pędy, z których dolne gałązki mogą się pokładać. Liście są duże, 3–5-klapowe, nierówno piłkowane i silnie aromatyczne dzięki gruczołkom znajdującym się głównie na ich spodniej stronie. Białawe lub czerwonawe kwiaty tworzą zwisające grona. Owocem jest kulista, czarna jagoda o intensywnym zapachu i smaku.
Siedlisko
Jest rodzimym gatunkiem flory Polski, a odmiany sadownicze wywodzą się od dziko rosnącej porzeczki czarnej. W naturze spotyka się ją w wilgotnych lasach i zaroślach, zwłaszcza w olszynach, łęgach oraz w pobliżu cieków wodnych. Na plantacjach najlepiej rośnie w miejscach słonecznych, na glebach żyznych i dostatecznie wilgotnych. Długotrwałe przesuszenie ogranicza wzrost krzewów oraz plonowanie.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · IV-V
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
30–70 kg/ha
pyłek
3–4 kg/ha
spadź
Pewność parametrów: wysoka.
Znaczenie pszczelarskie
Porzeczka czarna dostarcza pszczołom nektaru i niewielkich ilości pyłku w okresie od drugiej połowy kwietnia do początku maja. Jej wydajność miodową szacuje się na 30–70 kg/ha, a pyłkową na 3–4 kg/ha. Kwiaty są oblatywane przez owady, a nektarowanie pojedynczego kwiatu trwa około 3 dni. Obnóża pyłkowe mają barwę zielonożółtą. Znaczenie plantacji jest szczególnie duże dla zapylania: nawet odmiany w znacznym stopniu samopłodne lepiej zawiązują owoce po zapyleniu przez owady. Do dobrego zapylenia hektara plantacji zaleca się zwykle 2–3 rodziny pszczele. O wykorzystaniu pożytku decyduje pogoda, ponieważ chłód, wiatr i opady w czasie wczesnego kwitnienia ograniczają loty pszczół.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw
lasy państwowe (LP)lasy poza LP
Las: powierzchnia zredukowana gatunku w drzewostanach (BDL/UPUL); poza LP = drzewostany niepaństwowe. LP przypisane do województw po geometrii wydzieleń.
Nadleśnictwa, w których porzeczka czarna zajmuje najwięcej lasu
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Porzeczka czarna a pszczoły
Jaka jest miododajność porzeczki czarnej?
Wydajność miodową porzeczki czarnej szacuje się na 30–70 kg/ha. Jest to potencjalna wydajność pożytku roślinnego, a nie gwarantowana ilość miodu możliwa do odebrania z rodzin pszczelich.
Jaka jest pyłkodajność porzeczki czarnej?
Wydajność pyłkowa wynosi około 3–4 kg/ha. Pyłek jest dostępny wiosną, ale stanowi raczej pożytek uzupełniający niż obfite źródło białka dla rodzin.
Kiedy kwitnie porzeczka czarna?
Najczęściej kwitnie od drugiej połowy kwietnia do początku maja. Kwitnienie trwa zwykle około 2 tygodni, lecz termin może przesuwać się zależnie od regionu i przebiegu wiosennej pogody.
Jaki kolor mają obnóża pyłkowe z porzeczki czarnej?
Obnóża pyłkowe z porzeczki czarnej mają kolor zielonożółty.
Czy porzeczka czarna jest wartościowa dla pszczół?
Tak. Dostarcza nektaru i pyłku wczesną wiosną, ale jej największe znaczenie na większych plantacjach wynika z roli pszczół w skutecznym zapylaniu kwiatów i poprawie plonowania.
Ile rodzin pszczelich potrzeba do zapylenia hektara czarnej porzeczki?
Do dobrego zapylenia hektara plantacji porzeczki czarnej zaleca się zwykle około 2–3 rodzin pszczelich. W praktyce potrzebna liczba może zależeć od siły rodzin, wielkości plantacji, pogody i obecności innych kwitnących roślin w okolicy.
Czy porzeczka czarna jest samopylna?
Wiele odmian jest w wysokim stopniu samopłodnych, jednak zapylanie przez pszczoły i inne owady wyraźnie poprawia zawiązywanie owoców, ich wielkość oraz plon.
Czy porzeczka czarna rośnie dziko w Polsce?
Tak. Ribes nigrum jest rodzimym gatunkiem flory Polski. Dziko rośnie przede wszystkim na wilgotnych siedliskach leśnych i w zaroślach nadrzecznych, a równocześnie jest powszechnie uprawiana jako krzew owocowy.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.