Informacja: Owoce szakłaka są trujące, a ich spożycie może wywołać silne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Nie należy używać ich samodzielnie do celów leczniczych ani dopuszczać do spożycia przez dzieci.
Charakterystyka
Szakłak pospolity jest silnie rozgałęzionym krzewem, rzadziej małym drzewem, osiągającym zwykle 2–6 m wysokości. Rozpoznaje się go po krótkopędach zakończonych ostrymi cierniami oraz jajowatych lub eliptycznych liściach z drobno piłkowanym brzegiem i wyraźnymi, łukowato zbiegającymi nerwami bocznymi. Niepozorne, żółtawozielone kwiaty są rozdzielnopłciowe i najczęściej czterokrotne. Latem dojrzewają kuliste, czarne pestkowce.
Siedlisko
To rodzimy gatunek Polski, występujący przede wszystkim w zaroślach, żywopłotach, na skrajach widnych lasów, ciepłych zboczach i miedzach. Najlepiej rośnie na glebach mineralnych, umiarkowanie żyznych, zwykle zasadowych lub wapiennych; toleruje również podłoża dość suche. Spotykany jest w słońcu i półcieniu, na nizinach oraz w niższych położeniach górskich.
Kalendarz kwitnienia
kalendarz kwitnienia · V-VI
Terminy są ogólnopolskie. O ile kwitnienie może być opóźnione w Twoim rejonie, podpowie Mapa kwitnienia Polski (kwitnienie rzepaku i start wegetacji z obserwacji satelitarnej).
Ocena pożytkowa
nektar
pyłek
spadź
Pewność parametrów: średnia.
Znaczenie pszczelarskie
Szakłak zakwita późną wiosną, gdy na pędach rozwijają się liczne drobne kwiaty z nektarem. Pszczoły mogą zbierać z nich nektar, a także niewielkie ilości pyłku. Jego wartość wynika przede wszystkim z obecności w zaroślach, śródpolnych remizach i na obrzeżach lasów, gdzie uzupełnia bazę pokarmową w maju i czerwcu. Nie tworzy jednak zwykle zwartych, dużych powierzchni pożytkowych, dlatego należy go traktować jako pożytek lokalny i wspierający, a nie podstawę miodobrania.
Galeria
Zdjęcia gatunku
Gdzie zapisano go w opisie taksacyjnym - wg województw
lasy państwowe (LP)lasy poza LP
Las: powierzchnia zredukowana gatunku w drzewostanach (BDL/UPUL); poza LP = drzewostany niepaństwowe. LP przypisane do województw po geometrii wydzieleń.
Nadleśnictwa, w których szakłak pospolity zajmuje najwięcej lasu
Sprawdź, ile tego pożytku rośnie w zasięgu Twojej pasieki
Powyższy rozkład to podsumowanie tych samych danych BDL i ARiMR/GSA, które napędzają naszą interaktywną mapę — sprawdź konkretny promień lotu pszczół wokół pasieki, nie tylko sumę dla całego województwa.
Najczęstsze pytania - Szakłak pospolity a pszczoły
Czy szakłak pospolity jest miododajny?
Tak, jego drobne kwiaty wydzielają nektar i są odwiedzane przez owady. Jest jednak pożytkiem lokalnym, a nie rośliną dającą zwykle nadwyżkę towarowego miodu.
Jaka jest wydajność miodowa szakłaka pospolitego?
Brak wiarygodnej wartości wydajności miodowej w kg/ha dla szakłaka pospolitego w warunkach Polski. Dostępne oceny jakościowe wskazują na umiarkowaną wartość nektarową.
Czy pszczoły zbierają pyłek ze szakłaka pospolitego?
Tak. Pyłek szakłaka jest przenoszony przez owady, w tym pszczoły, lecz jego ilość oceniana jest jako niewielka. Gatunek ma więc mniejsze znaczenie pyłkowe niż nektarowe.
Kiedy kwitnie szakłak pospolity?
W Polsce kwitnie zwykle od maja do czerwca. Dokładny termin zależy od przebiegu wiosennej pogody i regionu kraju.
Czy warto sadzić szakłak pospolity dla pszczół?
Może być dobrym składnikiem rodzimego żywopłotu, remizy lub zarośli śródpolnej, zwłaszcza na suchszych i wapiennych stanowiskach. Najlepiej łączyć go z innymi krzewami o kolejnych terminach kwitnienia.
Czy szakłak pospolity nadaje się na żywopłot?
Tak. Ciernie na krótkopędach sprawiają, że nadaje się do żywopłotów ochronnych i swobodnie rosnących zarośli. Zapewnia wtedy także lokalny pożytek późnowiosenny.
Czy szakłak pospolity jest rodzimy w Polsce?
Tak, jest gatunkiem rodzimym dla Polski i naturalnie występuje w zaroślach, na obrzeżach lasów oraz w ciepłych, często wapiennych siedliskach.
Czy owoce szakłaka pospolitego są jadalne?
Nie. Owoce są trujące i mogą powodować silne dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Nie należy ich spożywać ani stosować bez nadzoru medycznego.
Atlas roślin pożytkowych jest bazą danych chronioną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych; jej producentem jest Operator serwisu. Pobieranie lub wtórne wykorzystanie całości albo istotnej części zawartości atlasu, a także powtarzalne pobieranie jego nieistotnych części prowadzące do odtworzenia tej zawartości, wymaga zgody Operatora (§ 23 Regulaminu). Korzystanie z pojedynczych wpisów na własne potrzeby jest dozwolone.